Aktualności - Jak obiektywnie oceniać i porównywać dorobek naukowy?
09.12.2009
30 listopada br. Fundacja zorganizowała dyskusję zatytułowaną Ocena i porównywanie dorobku naukowego. Problem wartościowania i porównywania dorobku oraz osiągnięć naukowych badaczy, którzy reprezentują różne dyscypliny i specjalności badawcze, jest dla Fundacji, która wszystkich swoich laureatów wyłania w konkursach, a jednocześnie prowadzi systematyczną ewaluację własnych programów, jednym z najpoważniejszych wyzwań.
Fundacja w swojej działalności opiera się na metodzie peer-review (system recenzencki, ocena dorobku przez przedstawicieli danej dziedziny nauki), wychodząc z założenia, że natura działalności badawczej wymyka się uproszczonym wskaźnikom scjentometrycznym. Jednocześnie analizy bibliometryczne ( a więc metoda matematyczno-statystyczna, ocena oddziaływania poszczególnych publikacji, czasopism naukowych, jak i samych ich autorów) stają się coraz powszechniej stosowane w ewaluacji nauki, zwłaszcza gdy w grę wchodzi badanie sieci współpracy, dużych zespołów, instytucji, czy rozwoju określonych dyscyplin w poszczególnych krajach. Jak podkreślają zwolennicy analiz bibliometrycznych, są one w gruncie rzeczy zaawansowaną formą mechanizmu peer-review, gdyż cytowania wskazują właśnie na uznanie badacza w środowisku naukowym. Mają ponadto ważną przewagę nad recenzjami, bo są obiektywne. Na rzecz stosowania analiz bibliometrycznych przemawiają znane wady systemu recenzenckiego. Nawet najżarliwsi orędownicy scjentometrii podkreślają jednak, iż należy stosować ja niezwykle ostrożnie.
W zorganizowanej przez FNP dyskusji, w trakcie której omawiano metody i wskaźniki oceny dorobku naukowego, szczególnie podkreślając ryzyko związane z ich stosowaniem, udział wzięli badacze reprezentujący różne dziedziny nauki, zajmujący się scjentometrią, a analizę problemu rozpoczęły referaty:
prof. Andrzeja Pilca Please identify yourself – czyli jaki oceniać i porównywac dokonania naukowców;
prof. Ryszarda Kierzeka Jak za pomocą indeksu Hirscha zmodyfikowanego dla danej dyscypliny naukowej można porównać dorobek naukowy biologa, lekarza, fizyka czy informatyka?;
prof. Adama Pronia Interpretacja danych scjentometrycznych - wpływ czynników obiektywnych i subiektywnych na popularność prac naukowych oraz
prof. Karola Życzkowskego O indeksach i wskaźnikach bibliometrycznych: jak nie należy ich używać.