Informacje prasowe Fundacji na rzecz Nauki Polskiej - Polski chemik bliżej Nobla?
17.02.2011
Prof. Krzysztof Matyjaszewski, wybitny polski chemik, otrzymał Nagrodę Wolfa 2011 w dziedzinie nauk chemicznych. Nagroda ta uważana jest za „preludium” do Nagrody Nobla, ponieważ aż 9 spośród 42 jej dotychczasowych laureatów w dziedzinie chemii zostało uhonorowanych tą najważniejszą nagrodą naukową.
Prof. Krzysztof Matyjaszewski jest drugim Polakiem, który ma na swoim koncie to prestiżowe wyróżnienie (pierwszym był Krzysztof Penderecki w 1987 r. w dziedzinie sztuki). Oprócz prof. Matyjaszewskiego w tym roku Nagrodę Wolfa otrzymali jeszcze dwaj chemicy: prof. Stuart A. Rice z Wydziału Chemii Uniwersytetu w Chicago i prof. Ching Tang z Uniwersytetu w Rochester (USA).
Nagroda Wolfa została ustanowiona w 1978 r. przez izraelską Fundację Wolfa i jest przyznawana w sześciu dziedzinach: chemia, fizyka, matematyka, medycyna, rolnictwo i sztuka. Kandydatów do Nagrody zgłaszają władze ośrodków naukowych. Zwycięzców wybiera Kapituła Nagrody złożona z ekspertów w poszczególnych dziedzinach. Laureaci otrzymują dyplom oraz nagrodę w wysokości 100 000 $ (do podziału w przypadku większej liczby laureatów w danej dziedzinie).
Prof. Krzysztof Matyjaszewski jest światowej sławy chemikiem, specjalizuje się w technologii polimerów. Pracuje na Uniwersytecie Carnegie Mellon w Pittsburgu w USA i w Centrum Badań Molekularnych
i Makromolekularnych PAN w Łodzi. Jego najbardziej znaczącym osiągnięciem naukowym jest odkrycie
i opracowanie nowej metody kontrolowanej polimeryzacji wolnorodnikowej (tzw. metody ATRP), mającej ogromny wpływ na rozwój chemii i technologii polimerów. Za to osiągnięcie został uhonorowany Nagrodą Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w 2004 r.
Jego pierwsza praca na temat ATRP była cytowana ponad 2,300 razy. O technologicznym znaczeniu odkrycia ATRP świadczy uzyskanie przez zespół prof. Matyjaszewskiego 38 patentów amerykańskich i 120 międzynarodowych oraz utworzenie Konsorcjum z ponad czterdziestoma firmami chemicznymi z Europy, Azji i Ameryki, a także sprzedaż licencji i rozpoczęcie w 2002 r. przemysłowej produkcji polimerów metodą ATRP w Japonii, Europie i Stanach Zjednoczonych.
Prof. Matyjaszewski urodził się w 1950 r. Tytuł doktora uzyskał w 1976 r. w Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN w Łodzi, habilitację - w 1985 r. na Politechnice Łódzkiej, zaś tytuł naukowy profesora - w CBMiM PAN w 1999 r. Badaniami procesów polimeryzacji zajmował się od ukończenia studiów, najpierw w zespole prof. Stanisława Penczka (jednego z najwybitniejszych chemików polskich okresu powojennego, który był promotorem jego pracy doktorskiej), potem w latach 1984-85 na Uniwersytecie Paryskim i wreszcie od 1985 na Uniwersytecie Carnegie Mellon w Pittsburgu, gdzie od 1993 r. pełni stanowisko full professor, a w latach 1994-1998 był dziekanem Wydziału Chemicznego. W 1998 r. uzyskał prestiżowy tytuł "J.C. Warner Professor of Natural Sciences", który wcześniej należał do laureata Nagrody Nobla, John'a Pople'a. W 1998 utworzył i został kierownikiem Center for Macromolecular Engeering - wydzielonego, samodzielnego instytutu działającego w ramach Carnegie Mellon University. Od 2001 r. jest twórcą i kierownikiem Controlled Radical Polymerisation Consortium – organizacji, która zajmuje się aktywnym gromadzeniem i wykorzystywaniem środków na badania w dziedzinie ATRP. Mimo licznych obowiązków w USA, Prof. Matyjaszewski jest nadal silnie związany z Łodzią. Pracuje w Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN i jest przewodniczącym Międzynarodowej Rady Naukowej Europejskiego Centrum Bio- i Nanotechnologii Politechniki Łódzkiej.
Poniższe zdjęcia Prof. Matyjaszewskiego w rozdzielczości do druku udostępnia Zespół Informacji i Promocji FNP.
