| |
|
Laureat Nagrody FNP '96 w dziedzinie nauk
humanistycznych i społecznych, przyznanej za trzytomowe dzieło
Gotyckie malarstwo tablicowe Małopolski.
Urodzony 7 listopada 1934 w Sosnowcu. Szkołę średnią ukończył
w Bytomiu, gdzie w 1951 r. zdał egzamin dojrzałości, podejmując
następnie studia na Wydziale Konserwacji Dzieł Sztuki Akademii
Sztuk Pięknych w Krakowie. Po uzyskaniu w 1957 r. dyplomu
artysty plastyka konserwatora kontynuował studia na Wydziale
Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, uzyskując
w 1962 r. stopień magistra historii sztuki na podstawie pracy
pt. Polichromia z XIV wieku w kościele parafialnym w Czchowie.
W 1962 r. podjął działalność zawodową w dziedzinie konserwacji
zabytków malarstwa. Dało mu to sposobność bezpośredniego
kontaktu ze znaczną liczbą zabytków, wyznaczając w ten sposób
późniejszy kierunek jego pracy naukowej.
Pracę doktorską pt. Rzeźba architektoniczna w Małopolsce
1250-1400 przygotował w latach 1966-1969 pod kierunkiem prof.
Lecha Kalinowskiego, a obronił w r. 1970, uzyskując stopień
doktora nauk humanistycznych.
W latach 1968-1972 Jerzy Gadomski współpracował z Akademią
Sztuk Pięknych w Krakowie, prowadząc ćwiczenia dla studentów
IV i V roku Wydziału Konserwacji Dzieł Sztuki. Od października
1970 związany jest z Instytutem Historii Sztuki Uniwersytetu
Jagiellońskiego, gdzie początkowo pracował na stanowisku
starszego asystenta (1970-1971), a później adiunkta (1971-1983).
Stopień doktora habilitowanego uzyskał w 1980 r. na podstawie
książki Gotyckie malarstwo tablicowe Małopolski 1420-1470.
Od 1983 r. pracował na stanowisku docenta, w latach 1984-1990
pełnił funkcję dyrektora Instytutu Historii Sztuki. W 1989
r. uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego. Obecnie jest kierownikiem
Zakładu Historii Sztuki średniowiecznej w Instytucie Historii
Sztuki UJ.
We wczesnym okresie działalności naukowej przeważały u prof.
J. Gadomskiego zainteresowania gotyckim malarstwem ściennym
i architektoniczną rzeźbą małopolską wieków XIII-XV. Przedmiotem
jego opracowań były nowo odkryte malowidła w kościele drewnianym
w Haczowie (1957, 1958) i zespół malarski z XIV wieku w Czchowie
(1963, 1965, 1970); później w tym samym nurcie problematyki "gatunkowej" znalazły
się: artykuł o dekoracji malarskiej cysterskiego refektarza
w Wąchocku (1972) i polemiczna recenzja tomu zbiorowego o
gotyckim malarstwie ściennym w Polsce (1986).
Publikacje dotyczące rzeźby architektonicznej i ołtarzowej
były pokłosiem obronionej w 1970 r. pracy doktorskiej, a
dotyczyły ikonograficznych programów dekoracji rzeźbiarskich
oraz funkcji wnętrz sakralnych i świeckich w budowlach czasów
Kazimierza Wielkiego (1972, 1975), a także poszczególnych
dzieł rzeźby kamiennej i ich pierwotnego przeznaczenia (1970,
1988). Na marginesie głównych kierunków badawczych powstały
w tym czasie studia nad technicznymi aspektami budownictwa
romańskiego w Polsce (1966) oraz dwie prace dotyczące teorii
dokumentacji konserwatorskiej (1973). Od początku lat siedemdziesiątych
głównym przedmiotem badań prof. J. Gadomskiego stało się
gotyckie malarstwo tablicowe w Małopolsce. Ich owocem były
dwa kolejne tomy obejmujące tę dziedzinę twórczości w wieku
XV: t. 1 - lata 1420-1470 (wyd. 1981) i t. 2 - lata 1460-1500
(1988). Równocześnie powstawały opracowania poświęcone związkom
malarstwa małopolskiego ze sztuką Europy Zachodniej (1978,
1989), m.in. Opłakiwania z Chomranic z twórczością Roberta
Campin (1971), i metodycznej problematyce atrybucji dzieł
malarstwa późnogotyckiego (1986). Do katalogu wystawy Polska
w epoce Jagiellonów w Schallaburgu został opracowany syntetyczny
wstęp o malarstwie tablicowym i 19 haseł katalogowych (1986).
Kolejne prace dotyczyły fenomenu repetycji wizerunku kultowego
jednego typu, a więc obrazów Matki Boskiej tzw. piekarskiej
z XV wieku (1975, 1989), a kilka dalszych prac - obrazu Matki
Boskiej Częstochowskiej jako dzieła przekształconego w wieku
XIV we Włoszech (wraz z A. Różycką-Bryzek, 1984, 1988, 1990).
Po uzyskaniu tytułu i stanowiska profesora nadzwyczajnego
(1989) Jerzy Gadomski za swoje zadanie główne uznał ukończenie
badań nad małopolskim malarstwem tablicowym późnego średniowiecza.
Podjęte przed dwudziestu z górą laty przedsięwzięcie udało
mu się sfinalizować dzięki subwencji Fundacji Lanckorońskich
w roku 1995. Ukazał się wówczas trzeci tom Gotyckiego malarstwa
tablicowego Małopolski, obejmujący lata 1500-1540. Równoczeąnie
prof. J. Gadomski opracował tekst syntezy małopolskiego malarstwa
tablicowego z lat 1400-1540, przeznaczony do 2 tomu Dziejów
sztuki polskiej wydawanych przez Instytut Sztuki PAN w Warszawie.
W bezpośrednim związku z tą tematyką pozostawały pisane
w latach 90 artykuły i rozprawy zmierzające do pogłębienia
szczegółowej problematyki gotyckiego malarstwa małopolskiego.
Ich przedmiotem są m.in. poszczególne indywidualności artystyczne,
związki Małopolski z malarstwem Europy Zachodniej, zagadnienia
ikonograficzne, wędrówka motywów artystycznych. Z tego okresu
pochodzą też opracowania dotyczące średniowiecznej architektury
sakralnej Krakowa oraz artystycznych związków średniowiecznego
Krakowa z Austrią, przeznaczone do wydawnictw niemieckojęzycznych. | |
|