| |
|
Laureat Nagrody FNP '95 w dziedzinie nauk
przyrodniczych i medycznych za cykl prac nad rolą lokalnego
przepływu krwi w śluzówce żołądka i dwunastnicy w funkcji cytoprotekcyjnej
śluzówki
Urodził się 8 października 1931 roku w Zakliczynie. Gimnazjum
ukończył w Tarnowie, gdzie w 1950 roku otrzymał świadectwo
dojrzałości Magna cum Laude. W 1955 r. uzyskał dyplom Cum
Laude na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Krakowie.
Doktorat uzyskał w 1960 r., a habilitację - trzy lata później.W
trakcie pracy zawodowej zajmował stanowiska - od asystenta
w Instytucie Fizjologii Akademii Medycznej w Krakowie (1954-1964),
a następnie, po habilitacji - docenta (1967-1969), aż do
profesora medycyny, który to tytuł otrzymał w 1969 r. Od
tego też czasu pełnił funkcję dyrektora Instytutu Fizjologii
Akademii Medycznej.
Za główne osiągnięcia naukowe prof. S. Konturka (oraz współpracującego
z nim zespołu) należy uznać:
- Odkrycie, że enterogastronowe substancje są obecne w
górnym odcinku jelita cienkiego i grubego u psów i świń,
i mają
główne znaczenie w kontroli wydzielania żołądkowego.
- Odkrycie, że substancja wyosobniona z moczu zawiera
czynnik o silnym działaniu hamującym sekrecję żołądkową
- urogastron,
obecnie znany także jako epidermalny czynnik wzrostowy
(EGF).
- Wykazanie po raz pierwszy w piśmiennictwie, że błona
ąluzowa żołądka u zwierząt i u ludzi adaptuje się
do działania
uszkadzającego niesterydowych leków przeciwzapalnych,
alkoholu, stresu i
innych czynników uszkadzających.
- Odkrycie, że hormony z grupy gastrynowo-cholecystokininowej
wykazują nie tylko działanie pobudzające sekrecję
żołądkową, ale także wywierają efekt cytoprotekcyjny
na błonę śluzową
żołądka i jelit, i że to działanie ma charakter
fizjologiczny.
- Odkrycie, że cholecystokinina obniża u szczurów
przyjmowanie pokarmów, a efekt związany jest
z pobudzeniem nerwów
błędnych i że zachodzi za pośrednictwem receptorów
CCK typu A.
- Odkryciem ostatnich lat jest wykazanie, że
głównym mechanizmem patogennym w rozwoju
zaburzeń wydzielniczych
żołądka u
ludzi zakażonych przez bakterie spiralne
z rodzaju Helicobacter pylori jest zahamowanie
uwalniania
somatostatyny w wyniku
działania cytotoksyn typu CagA i VacA na
komórki D błony śluzowej antrum żołądka, co prowadzi
do nadmiernego uwalniania
gastryny i czynników wzrostowych.
O znaczeniu prac S. J. Konturka i jego dorobku naukowym
świadczą liczne kontrakty zagraniczne na uczelniach amerykańskich,
w tym m.in.: nieetatowego profesora na Wydziale Fizjologii
(Department of Physiology) University Oklahoma, następnie
na Wydziale Chirurgii (Department of Surgery) Uniwersytetu
w Galveston w Teksasie, nieetatowego profesora na Wydziale
Fizjologii (Department of Physiology) Uniwersytetu w
Rochester oraz na Wydziale Fizjologii (Department of Physiology)
w
University of Columbia. Lista publikacji oryginalnych
Laureata
wynosi ok. 640, z czego 550 ukazało się w czasopismach
fizjologicznych i gastroenterologicznych o zasięgu międzynarodowym.
Wskaźnik
cytowań według Citation Index w skali rocznej wynosi
około 700. Prof. S. Konturek jest członkiem wielu międzynarodowych
organizacji naukowych, m.in. American Gastroenterology Association,
British Gastroenterological Association, Scandinavian Society
of Gastroenterology oraz kilku stowarzyszeń polskich. Pełni
funkcję przewodniczącego organizacji European Pancreatic
Club and Gastro-Club oraz prezesa World Organization of Gastroenterology.
Uczestniczy w zespołach redakcyjnych znaczących międzynarodowych
czasopism medycznych, m.in. Gastroenterology, Digestive Disease
and Sciences, International Journal of Pancreatology, Regulatory
Peptides. Od 1990 r. prof. S. Konturek pełni funkcje we władzach
krakowskiej Akademii Medycznej i aktywnie uczestniczy w pracach
nad reorganizacją uczelni. |
|
|