| |
|
Laureat Nagrody FNP '94 w dziedzinie nauk
przyrodniczych i medycznych za badania dotyczące nowych mechanizmów
immunologicznych w autoimmunologicznych chorobach układu nerwowego,
ze szczególnym uwzględnieniem stwardnienia rozsianego.
Urodził się w 1955 r. w Łodzi. W roku 1980 ukończył studia
na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Łodzi. W roku
1983 uzyskał tytuł doktora nauk medycznych, a w roku 1988
tytuł doktora habilitowanego medycyny. W roku 1993 otrzymał
tytuł profesora medycyny. Od 1995 r. jest kierownikiem Katedry
i Kliniki Neurologii Akademii Medycznej w Łodzi. Jego osiągnięcia
naukowe dotyczą badań nad mechanizmami immunologii komórkowej
w patologii chorób układu nerwowego, a zwłaszcza roli cytokin
w mechanizmach immunologicznego uszkodzenia mieliny (demielinizacji)
w stwardnieniu rozsianym oraz roli limfocytów T w przewlekłej
fazie tej choroby. Mechanizmy odpowiedzialne za występowanie
stwardnienia rozsianego nie są znane, choć wiele danych wskazuje,
iż jest to choroba autoimmunologiczna.
Badania prof. K. Selmaja przyczyniły się w bardzo znacznym
stopniu do przybliżenia poznania tych mechanizmów. Wyniki
tych badań wykazały, iż jednym z głównych mechanizmów immunologicznych
odpowiedzialnych za proces demielinizacji są cytokiny należące
do rodziny tumor necrosis factor (TNF i LT), co stwarza nowe
możliwości terapeutyczne. Jego prace doświadczalne można
podzielić na cztery grupy. Pierwszą stanowią badania nad
interakcją cytokin z mieliną i komórkami glejowymi in vitro,
drugą - badania tkankowe in situ, trzecią - badania z wykorzystaniem
modeli zwierzęcych stwardnienia rozsianego i czwartą - badania
nad limfocytami T gamma delta. Prof. K. Selmaj jako pierwszy
wykazał, iż cytokina TNF posiada wybiórcze działanie mielinotoksyczne
i opisał nowy, unikatowy mechanizm uszkodzenia mieliny, inny
od dotychczas znanych. Prace te zainicjowały intensywne badania
nad rolą tej cytokiny w patogenezie demielinizacji, które
trwają do dziś Wyniki tych badań doprowadziły do tego, że
terapia anty-TNF znalazła się w próbach klinicznych w stwardnieniu
rozsianym i innych chorobach autoimmunologicznych.
Prof. K. Selmaj udokumentował zjawisko apoptozy oligodendrocytów
pod wpływem TNF i LT, a jednocześnie proliferacji astrocytów
pod wpływem tych cytokin. Ponadto wykazał hamujący wpływ
TNF na ekspresje genów białka mikrofilamentów astrocytarnych
(GFAP). Udowodnił również obecność cytokin prozapalnych w
ogniskach demielinizacyjnych. Dokumentacja obecności LT w
plakach demielinizacyjnych była pierwszą na świecie W badaniach
na doświadczalnych zwierzęcych modelach stwardnienia rozsianego
prof. K. Selmaj udowodnił, że rozpuszczalna forma receptora
typu I dla TNF skutecznie blokuje rozwój choroby. Wyniki
te zapoczątkowały próby kliniczne z inhibitorami TNF w stwardnieniu
rozsianym. Badania prowadzone przez Laureata mają charakter
nowatorski; zainicjowały nowe kierunki poszukiwań mechanizmów
immunologicznych prowadzących do demielinizacji.
Badania dotyczące TNF udowodniły nowy mechanizm patogenetyczny
odpowiedzialny za destrukcję mieliny, doprowadziły również
do stworzenia nowego kierunku terapeutycznego anty-TNF w
stwardnieniu rozsianym i innych chorobach autoimmunologicznych.
Próby kliniczne z inhibitorami TNF są już w toku w kilku
ośrodkach na świecie O znaczeniu badań świadczy indeks cytowań:
w ciągu czterech lat ich ilość, według Author Citation Index,
przekroczyła 1500. Laureat publikował m.in. w Journal of
Immunology, Journal of Clinical Investigation, Journal of
Neurochemistry, Journal of Neuroimmunology, Seminars in Neurosciences,
Annals of Neurology, Proc. Nat. Acad. Sci. USA.
Prof. K. Selmaj jest m.in. członkiem Rady Redakcyjnej pisma
Journal of Neuroimmunology, członkiem Neuroimmunology Group,
światowej Federacji Neurologii, Europejskiego Komitetu Badań
i Leczenia Stwardnienia Rozsianego (ECTRIMS), Amerykańskiej
Akademii Neurologii. Laboratorium kierowane przez prof. K.
Selmaja uczestniczy w Europejskiej Sieci Ośrodków Badających
Choroby Autoimmunologiczne. Po powrocie z USA prof. K. Selmaj
zorganizował od podstaw nowe laboratorium immunologiczne
w AM w Łodzi. Skupił wokół siebie grupę młodych ludzi, z
których część odbywa staże naukowe w USA i Kanadzie. Współpracuje
na co dzień z ośrodkami naukowymi w USA i Europie. Głównym
partnerem jest Division of Neuroimmunology, Albert Einstein
College of Medicine w Nowym Jorku. Prof. K. Selmaj był gościem
i wykładowcą w wielu znanych placówkach naukowych w USA i
Europie, m.in. w Narodowym Instytucie Zdrowia, Bethesda,
University of California Los Angeles, Mc Gill University,
Max-Planck-Institute w Monachium. |
|
|