32530005

Maciej Władysław Grabski urodził się 20 czerwca 1934 r. w Grabkowie, zmarł 12 lutego 2016 r. w Warszawie. Absolwent Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Warszawskiej (1960), na którym podjął pracę w 1959 r. w ówczesnej Katedrze Metaloznawstwa przekształconej w 1975 r. w Instytut Inżynierii Materiałowej (na prawach Wydziału) i wreszcie w 1995 r. – w Wydział Inżynierii Materiałowej. Doktorat uzyskał w 1967, habilitację w 1973, prof. nadzwyczajnym został w 1979, a prof. zwyczajnym w 1989 roku. W latach 1969-1970 odbył staż naukowy na Uniwersytecie w Cambridge (W. Bryt). W latach 1981-1987 pełnił z wyboru przez dwie kadencje funkcje dyrektora Instytutu. W latach 1981-87 i ponownie 1991-1996: członek Senatu PW, członek i przewodniczący wielu komisji Senackich i Rektorskich. W latach 1981-85 i ponownie 1989-2005: członek komisji Etyki Zawodowej PW. Był wieloletnim kierownikiem Zakładu Podstaw Nauki o Materiałach. Zainteresowania naukowe lokował w zakresie nauki o materiałach, zajmując się głównie związkami pomiędzy strukturą granic ziarn a właściwościami metali, oddziaływaniem dyslokacji z granicami oraz stabilnością mikrostruktury. Po objęciu prezesury Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w 1992 r. zrezygnował z kierowania zakładem i aktywnego prowadzenia pracy naukowej, od 2005 r. na emeryturze. W latach 1990-1994 w zespole ekspertów MEN. W kadencji 1991-1994 przewodniczył zespołowi Nauk Technicznych Komisji Badań Podstawowych KBN, w kolejnej kadencji 1994-1997 był wiceprzewodniczącym Komisji Badań Stosowanych KBN. Od 2000 r.: członek Zespołu ds. Etyki w Nauce przy Ministrze Nauki, od 2004 r. – jego Przewodniczący. Był członkiem zwycz. Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (1988), członkiem koresp. PAN (1991) i członkiem Towarzystwa Popierania i Krzewienia Nauk (1993). Odznaczony K. Kom. OOP (2005), K.Ofic. OOP (1997), K.Kaw. OOP (1989) i Medalem Edukacji Narodowej (1995) oraz Wielkim Krzyżem Orderu Zasługi RFN (2005). Laureat m.in. Nagrody Jerzmanowskich. Dr h.c. Akademii Górniczo-Hutniczej (1999) oraz Politechniki Warszawskiej (2001). Od października 1992 r. do września 2005 r. pełnił funkcję Prezesa Zarządu Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Od 2005 do 2012 roku był członkiem Rady Fundacji, później jej członkiem honorowym.

Aktualne programy FNP realizowane z funduszy europejskich

Międzynarodowe Agendy Badawcze

W 2015 roku Fundacja rozpoczęła realizację programu Międzynarodowe Agendy Badawcze (MAB) finansowanego z funduszy strukturalnych w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój (PO IR) 2014–2020, Działanie 4.3. Międzynarodowe Agendy Badawcze. Całkowita suma przeznaczona na realizację programu MAB wynosi 532 mln zł.

Celem programu jest  stworzenie w Polsce wyspecjalizowanych, wiodących w skali światowej jednostek naukowych stosujących najlepsze światowe praktyki w zakresie identyfikowania programów i tematów badawczych, polityki personalnej, zarządzania pracami B+R, komercjalizacji wyników prac B+R.

Jednostki te będą realizować międzynarodowe agendy badawcze, tj. programy badań tworzone przez wnioskodawców i przedstawicieli międzynarodowego środowiska naukowego będących uznanymi na świecie autorytetami w dziedzinie, w której specjalizuje się dana jednostka. Wsparcie otrzyma około 10 jednostek realizujących Międzynarodowe Agendy Badawcze.

TEAM, TEAM-TECH, FIRST TEAM, POWROTY, HOMING

W 2016 roku Fundacja rozpoczęła realizację programów TEAM, TEAM-TECH (w tym modułu TEAM-TECH Core Facility i TEAM-TECH Core Facility PLUS – od 2017 r.), FIRST TEAM, POWROTY i HOMING, finansowanych a z funduszy strukturalnych w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój (PO IR) 2014–2020, Działanie 4.4. Zwiększanie potencjału kadrowego sektora B+R. Całkowita suma przeznaczona na realizację tych programów wynosi 615 mln zł. W ramach tych programów realizowane będą projekty B+R prowadzone przez jednostki naukowe, przedsiębiorstwa oraz konsorcja tych podmiotów.

TEAM

Celem programu TEAM jest rozwój kadr sektora B+R i wsparcie projektów zespołowych prowadzonych przez wybitnych uczonych z całego świata (niezależnie od ich narodowości) w jednostkach naukowych lub przedsiębiorstwach w Polsce, pracujących w najbardziej innowacyjnych obszarach, z udziałem partnera zagranicznego.

TEAM-TECH, TEAM-TECH Core Facility i TEAM-TECH Core Facility PLUS

Celem programu TEAM-TECH jest rozwój kadr sektora B+R w projektach zespołowych prowadzonych przez uczonych (niezależnie od narodowości) posiadających wybitne doświadczenie we wdrażaniu wyników prac badawczych do praktyki gospodarczej, bądź w realizowaniu usług badawczych czy obsłudze urządzeń badawczych na rzecz odbiorców biznesowych. W ramach programu realizowany jest również moduł TEAM-TECH Core Facility, którego celem jest finansowanie zespołów badawczych prowadzonych przez wybitnych uczonych realizujących projekty B+R związane z powstawaniem lub rozwojem usług o dużym znaczeniu dla gospodarki. W 2017 r. rozpoczęto realizację programu TEAM-TECH Core Facility PLUS, który oferuje granty dla zespołów prowadzonych przez wybitnych uczonych realizujących projekty B+R związane z opracowaniem lub rozwojem usług badawczych z wykorzystaniem dostępnej aparatury naukowo-badawczej. W ramach programu finansowane będą projekty trwające do 18 miesięcy, o budżecie w wysokości do 1 500 000 zł.

FIRST TEAM

Celem programu FIRST TEAM jest rozwój kadr sektora B+R, wsparcie pierwszych zespołów badawczych prowadzonych przez młodych doktorów z całego świata (niezależnie od ich narodowości) i zachęcenie do powrotu do kraju wybitnych naukowców polskiego pochodzenia na wczesnych etapach ich kariery naukowej lub osób mających przerwę w pracy badawczej. Wsparcie w ramach programu będzie udzielane zespołom prowadzącym badania w jednostkach naukowych lub przedsiębiorstwach w Polsce, pracujących w najbardziej innowacyjnych obszarach i posiadających partnera naukowego.

HOMING

Celem programu HOMING jest rozwój kadr sektora B+R w ramach finansowania przełomowych projektów o charakterze staży podoktorskich realizowanych przez młodych doktorów z całego świata (niezależnie od ich narodowości), ze szczególnym uwzględnieniem powrotów do kraju wybitnych naukowców polskiego pochodzenia, w jednostkach naukowych lub przedsiębiorstwach w Polsce, pracujących w najbardziej innowacyjnych obszarach, z udziałem partnera naukowego.

POWROTY

Celem programu POWROTY jest rozwój kadr sektora B+R w ramach finansowania innowacyjnych projektów o charakterze staży podoktorskich realizowanych przez młodych doktorów z całego świata (niezależnie od ich narodowości), powracających do pracy naukowej po przerwie w pracach B+R, w jednostkach naukowych lub przedsiębiorstwach w Polsce, pracujących w najbardziej innowacyjnych obszarach, z udziałem partnera naukowego.

POMOC TECHNICZNA

Fundacja realizuje projekt Pomocy Technicznej PO IR w latach 2017–2019 w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014–2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Celem projektu jest zapewnienie niezbędnego wsparcia w zakresie realizacji przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej projektów w ramach IV osi priorytetowej PO IR, działanie 4.3. „Międzynarodowe Agendy Badawcze” i działanie 4.4. „Zwiększanie potencjału kadrowego sektora B+R”.

Dofinansowanie projektu z UE wynosi 17 941 560 zł.

 

 

Dotychczasowe wykorzystanie funduszy europejskich przez FNP

W 2008 r. Fundacja rozpoczęła realizację programów finansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007–2013 (Działanie 1.2 Wzmocnienie potencjału kadrowego nauki). Jako beneficjent programów kluczowych PO IG Fundacja otrzymała 421 mln zł. Środki te były wydatkowane w latach 2008–2015.

W 2011 r. Fundacja rozpoczęła realizację projektu SKILLS finansowanego ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Działanie 4.2 Rozwój kwalifikacji kadr systemu B+R i wzrost świadomości roli nauki w rozwoju gospodarczym). Fundacja przeznaczyła na realizację projektu ponad 35 mln zł. Środki te były wydatkowane w latach 2010–2015.

Zachęcamy do zapoznania się z raportem Talenty, odkrycia, innowacje. Jak wykorzystaliśmy fundusze strukturalne na naukę (2007-2013), który podsumowuje realizację 6 programów Fundacji finansowanych z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Bilans tych programów to m.in. ponad 421 mln zł budżetu, 448 indywidualnych laureatów (w tym 12 badaczy z zagranicy), 2248 zatrudnionych w ich projektach stypendystów oraz 179 naukowców-obcokrajowców, którzy podjęli pracę w polskich laboratoriach.

Plik do pobrania: Raport Talenty, odkrycia, innowacje. Jak wykorzystaliśmy fundusze strukturalne na naukę (2007-2013)

 

Programy archiwalne finansowane z funduszy europejskich

 

Programy finansowane z funduszy europejskich w ramach Działania 1.2 „Wzmocnienie potencjału kadrowego nauki” Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

  • Program TEAM – projekty, w których uczestniczyli studenci, doktoranci i uczestnicy staży podoktorskich, zgodnie z wskazanymi w PO IG priorytetami, realizowane w najlepszych zespołach badawczych w Polsce.
  • Program Międzynarodowe Projekty Doktoranckie (MPD) – projekty realizowane w trakcie studiów doktoranckich w Polsce w ramach współpracy międzynarodowej jednostek naukowych.
  • Program VENTURES  – projekty aplikacyjne realizowane przez studentów, absolwentów i doktorantów mające zastosowanie w gospodarce.
  • Program WELCOME – projekty realizowane przez wybitnych uczonych z zagranicy zgodnie z priorytetami wskazanymi w PO IG, tworzących zespoły badawcze w polskich jednostkach naukowych.
  • Program POMOST – projekty realizowane przez naukowców powracających do pracy naukowej po przerwach związanych z opieką nad dzieckiem oraz wsparcie w trakcie realizacji projektów naukowych dla kobiet w ciąży.
  • Program HOMING PLUS  – projekty realizowane przez młodych doktorów przyjeżdżających do Polski z zagranicy.

Programy finansowane z funduszy europejskich w ramach Działania 4.2 „Rozwój kwalifikacji kadr systemu B+R i wzrost świadomości roli nauki w rozwoju gospodarczym” Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Projekt SKILLS – doskonalenie kwalifikacji pracowników sektora badawczo-rozwojowego i doktorantów w zakresie zarządzania projektami i zespołami badawczymi, rozwój umiejętności z zakresu komunikacji naukowej i kształtowanie postaw proinnowacyjnych.

W ramach projektu SKILLS realizowane były szkolenia dla naukowców prowadzone przez najlepszych specjalistów z Polski i z zagranicy oraz następujące programy:

  • Program MENTORINGwspieranie młodych naukowców w nawiązywaniu kontaktów i współpracy mentoringowej z doświadczonymi uczonymi z Polski lub z zagranicy. W ramach programu realizowany był również moduł coachingowy, którego celem było udzielenie młodym naukowcom wsparcia w podejmowaniu wyzwań zawodowych i osiąganiu kolejnych etapów kariery naukowej, w procesie podejmowania decyzji oraz w rozwiązywaniu problemów pojawiających się w pracy zawodowej.
  • Program INTER rozwój umiejętności z zakresu popularyzacji nauki.
  • Konkurs IMPULS – promowanie badań aplikacyjnych oraz rozwój umiejętności uczonych z zakresu komercjalizacji wyników prac badawczo-rozwojowych.
  • Program STAŻE – podniesienie kwalifikacji z zakresu zarządzania badaniami naukowymi, zarządzania zespołami naukowymi, współpracy interdyscyplinarnej, komercjalizacji wyników badań oraz przedsiębiorczości w ramach stażu odbywanego w zagranicznej jednostce naukowej lub firmie.
  • Konkurs eNgage – rozwój umiejętności z zakresu popularyzacji nauki lub prezentacji wyników badań naukowych dla różnych grup odbiorców niebędących naukowcami.
  • Akademia Menadżerów Programowych podnoszenie umiejętności z zakresu zarządzania programami grantowymi i stypendialnymi oraz zacieśnianie współpracy między menadżerami nauki w Polsce.
  • Spotkania z inicjatywyprezentacja najnowszych kierunków badań, wymiana myśli i doświadczeń oraz integracja środowiska naukowego.

_MG_5286

Od 26 maja 2014 roku Fundacja na rzecz Nauki Polskiej działa
w swojej nowej siedzibie przy ulicy Krasickiego 20/22 w Warszawie.

Historia nowej siedziby FNP

Potrzeba zmiany dotychczasowej siedziby powstała w wyniku znacznego rozwinięcia działalności programowej Fundacji. W 2008 roku FNP rozpoczęła realizację kilku dużych programów finansowanych z europejskich funduszy strukturalnych, co wiązało się z koniecznością zwiększenia liczby pracowników. Dotychczasowa siedziba nie pozwalała na pomieszczenie wszystkich osób w jednym budynku, w 2008 r. dokonaliśmy więc zakupu nieruchomości na potrzeby biurowe, położonej  przy ul. Krasickiego 20/22. Składała się ona ze zniszczonego budynku otoczonego ogrodem. Choć nieruchomość powstała w latach 30-tych XX wieku, okres świetności miała już dawno za sobą. W trakcie wojny została poważnie zniszczona, a po wojnie bardzo niewiernie odbudowana. Fundacja zastała budynek w bardzo złym stanie technicznym. Po otrzymaniu zgody Stołecznego Konserwatora Zabytków,  przystąpiono więc do jego przebudowy i modernizacji.

Naszym zamiarem było doprowadzenie do powstania nie tylko funkcjonalnego miejsca zaspokajającego nasze potrzeby biurowe, ale przede wszystkim niepowtarzalnego, atrakcyjnego wizualnie i przyjaznego dla  środowiska obiektu, który podkreśli prestiż Fundacji i polskiej nauki, ale też – stanie się wizytówką dzielnicy i miasta, miejscem otwartym i inspirującym dla różnych środowisk.

W 2009 r. ogłosiliśmy konkurs na opracowanie koncepcji architektoniczno – budowlanej modernizacji i rozbudowy budynku przy ulicy Krasickiego 20/22 na potrzeby nowej siedziby FNP. Wygrała go firma FAAB Architektura. Prace budowlane ruszyły jesienią 2012 r.

W efekcie przeprowadzonych zmian powstał zmodernizowany budynek przebudowany zgodnie z zasadami budownictwa ekologicznego, oparty m.in. na rewitalizacji już istniejącej substancji budowlanej, wykorzystującej w maksymalnym stopniu strukturę starego budynku, z pozostawieniem tych ścian, które nie zostały przebudowane po wojnie i których stan techniczny pozwalał na ich zachowanie (w trakcie prac budowlanych okazało się jednak, że np. odbudowana po wojnie część elewacji nie spełnia norm budowlanych i grozi zawaleniem). Budynek po remoncie składa się z czterech kondygnacji – kubatura powierzchni biurowej to 1527m2. Przywrócono pierwotny, przedwojenny ład elewacji frontowej, z wejściem od strony ulicy, funkcjonuje także oryginalna lastrykowa klatka schodowa. Zrewitalizowany budynek wyposażono w nowoczesne, ekologiczne rozwiązania technologiczne, m.in. w system racjonalnego gospodarowania wodą, ściekami i energią elektryczną. O atrakcyjności nieruchomości stanowi także „żywa fasada”, czyli pionowy ogród zainstalowany na frontowej elewacji.

 

Zastosowane rozwiązania projektowe:

Oszczędność energii

  • Żywa fasada – nowa siedziba FNP jest pierwszym budynkiem w Polsce pokrytym „żywą fasadą” w postaci ogrodu elewacyjnego o powierzchni 250 m2. Rośliny zaopatrywane są w wodę i składniki mineralne za pomocą specjalnego układu nawadniającego, którego elementem jest geowłóknina tworząca „podłoże” dla roślinności. Waga systemu, łącznie z roślinnością, nie przekracza 30 kg na metr kwadratowy powierzchni. Ogród elewacyjny jest też izolatorem termicznym – ociepla budynek w zimie, a chłodzi w lecie, zmniejszając jego zapotrzebowanie energetyczne.
  • Dzienne światło: wewnętrzne atrium, biegnącego przez wszystkie naziemne kondygnacje, doprowadza światło naturalne do wnętrza budynku. Światło dzienne dochodzi też do garaży, w których zastosowano system świetlików.
  • W budynku zostały zastosowane urządzenia o najwyższej klasie energooszczędności – pompy ciepła zmniejszające zapotrzebowanie na energię.

Oszczędność wody

  • Woda deszczowa (tzw. „szara woda”) jest magazynowana w zbiorniku retencyjnym i następnie wykorzystywana do spłukiwania toalet.

 

Materiały multimedialne

Zdjęcia

Filmy

Fundacja pragnie brać czynny udział w procesach zmian i jakościowej poprawy w polskiej nauce, m.in. poprzez wskazywanie najlepszych praktyk stosowanych z powodzeniem na całym świecie. W formie kodeksów etycznych definiuje zasady i wartości obowiązujące: pracowników FNP, laureatów i beneficjentów FNP oraz recenzentów opiniujących wnioski złożone do konkursów FNP.

 

 

HR_01Fundacja, jako pierwsza instytucja w Polsce, została także wyróżniona przez Komisję Europejską znakiem HR Excellence in Research za wdrażanie postanowień zawartych w Europejskiej Karcie Naukowca i Kodeksie postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych. Oznacza to, że procedury stosowane przez Fundację w przyznawaniu finansowania naukowcom i współpracy z nimi, są w większości zgodne z rekomendacjami Komisji.

Europejska Karta Naukowca i Kodeks zostały przyjęte przez Komisję Europejską w 2005 r. i zawierają zalecenia określające rolę, zakres obowiązków i uprawnienia pracowników naukowych, a także ich pracodawców i grantodawców. Kartę i Kodeks podpisało 400 instytucji z 33 krajów. W Polsce jest sześciu sygnatariuszy tych dokumentów. Do tej pory prawo do wykorzystywania znaku HR Excellence in Research otrzymało 48 instytucji, w tym Fundacja na rzecz Nauki Polskiej.

 


Zasady ewaluacji programów FNP

Skala działania Fundacji oraz jej znaczenie dla całego systemu nauki w Polsce wymagają objęcia jej działalności programowej systematyczną ewaluacją. Ewaluacja służy analizie celowości, jakości i efektów prowadzonych programów, wspierając tym samym proces budowania strategii programowej FNP.

Działania ewaluacyjne FNP prowadzone są w trzech formach:

  • bieżącego monitoringu
  • ewaluacji wewnętrznej
  • ewaluacji zewnętrznej

Monitoring

Po zakończeniu edycji programu lub jego ważnego etapu, dokonywane jest podsumowanie jego przebiegu, wyników i napotkanych problemów. Przy tej okazji formułowane są  wątpliwości, uwagi i sugestie na przyszłość.
Monitoring służy:

  • bieżącej analizie prowadzonej działalności (stanowiąc swoisty system „wczesnego ostrzegania” o zaistniałych trudnościach),
  • włączeniu koordynatorów w ocenę prowadzonych przez siebie programów,
  • przeprowadzanej okresowo ewaluacji.

Ewaluacja wewnętrzna

Każdy z programów Fundacji poddawany jest co 4-5 lat ewaluacji wewnętrznej. Jej celem jest  uważna analiza zasadności i jakości prowadzonych działań, identyfikacja „punktów krytycznych” oraz rekomendacje na przyszłość.
Ewaluacja wewnętrzna obejmuje:

  • analizę procedur i dokumentów programowych,
  • badania ankietowe wśród beneficjentów i ewentualnie innych osób zaangażowanych program (np. recenzentów, opiekunów naukowych stypendystów )
  • wywiady z beneficjentami oraz osobami uczestniczącymi w prowadzeniu programów,
  • analizę danych statystycznych dotyczących programów,
  • analizę zewnętrznego kontekstu programów FNP (porównanie ich z ofertą innych instytucji wspierających naukę).

Ewaluacja zewnętrzna

Obiektywizm oceny programów FNP zapewnić ma powierzenie jej zewnętrznym ekspertom – osobom niezależnym od Fundacji, cieszącym się dużym autorytetem w środowisku naukowym. Celem ewaluacji zewnętrznej jest analiza oferty programowej FNP z uwzględnieniem roli i misji Fundacji, potrzeb środowiska naukowego oraz międzynarodowej perspektywy i standardów działania najlepszych zagranicznych instytucji finansujących rozwój nauki.

Raporty i analizy ewaluacyjne

  •  Wpływ programów INNOWATOR, VENTURES i IMPULS na komercjalizację wyników badań i umiejętności naukowców w tym zakresie – ewaluacja wewnętrzna” (styczeń 2017 r.) pobierz raport w jęz. polskim
  • Podsumowanie ewaluacji merytorycznej laureatów programów TEAM POIG i WELCOME (marzec 2016 r.)

pobierz w języku angielskim

  • Raport bibliometryczny (maj 2015 r.) Pobierz:

Raport bibliometryczny: komentarz

Raport bibliometryczny 2015

Raport bibliometryczny 2015: analiza sieci współpracy między naukowcami

 

Środki własne

W 1991 roku FNP otrzymała jako fundusz założycielski kwotę 95 mln zł (część zlikwidowanego w 1990 r. Centralnego Funduszu Rozwoju Nauki i Techniki). Od tej pory środki na działalność statutową oraz zabezpieczenie wartości funduszu Fundacja uzyskuje przede wszystkim z działań na rynku finansowym, tzn. z lokowania aktywów w instrumenty finansowe – głównie w obligacje, jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych i akcje. Ze środków wypracowanych w ten sposób Fundacja przyznała nauce do końca 2011 r. ponad 408 mln zł.

Dodatkowe środki na wspieranie nauki, w wysokości ponad 51 mln zł, Fundacja uzyskała w roku 2003 i 2004 na mocy ustawy z 29 marca 2000 r. „O zmianie ustawy o komercjalizacji przedsiębiorstw…”, która ustanowiła, że 2% środków z prywatyzacji jednoosobowych spółek Skarbu Państwa przeznaczone zostanie na wniesienie na majątek Fundacji, przy czym na mocy ustawy z 1 marca 2002 r. „O zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz zmianie niektórych ustaw” adresatem 2% środków uzyskiwanych w dalszych etapach prywatyzacji został Komitet Badań Naukowych. Ze środków uzyskanych w ramach działania ustawy prywatyzacyjnej Fundacja utworzyła wyodrębniony fundusz przeznaczony w całości na finansowanie stypendiów krajowych dla młodych naukowców (program START).

Ponadto w 2003 r. przekazano Fundacji, z przeznaczeniem na stypendia na staże zagraniczne z zakresu nauk ścisłych, środki w wysokości ok. 461,4 tys. zł, niewykorzystane przy realizacji II Wspólnego Funduszu im. Marii Skłodowskiej-Curie, który służył od 1987 do 2000 r. jako główne źródło finansowania współpracy naukowej między Polską a USA. W latach 2004-2007 ze środków tych Fundacja przyznawała co roku jedno dodatkowe stypendium zagraniczne w ramach programu KOLUMB.

 

Fundusze Europejskie

W 2008 r. Fundacja rozpoczęła realizację programów finansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (Działanie 1.2 Wzmocnienie potencjału kadrowego nauki), a w 2011 r. uruchomiła projekt SKILLS, finansowany ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Działanie 4.2 Rozwój kwalifikacji kadr systemu B+R i wzrost świadomości roli nauki w rozwoju gospodarczym). Czytaj więcej

 

Sprawozdawczość finansowa

Sprawozdania finansowe Fundacji badane są co roku przez renomowane firmy audytorskie i publikowane w Raporcie Rocznym, dostępnym w biurze FNP oraz zamieszczanym na stronie internetowej. Są także przesyłane są do Krajowego Rejestru Sądowego oraz właściwych ministerstw.

 

Strategia inwestycyjna Fundacji

Podstawowe zasady regulujące strategię finansową Fundacji służą realizacji dwóch celów:

  • maksymalizacji dochodów, które stanowią źródło finansowania działalności statutowej FNP,
  • utrzymywaniu w długim terminie realnej wartości posiadanych kapitałów, tzn. uchronieniu ich przed skutkami inflacji.

Działalność statutowa Fundacji finansowana jest zatem przede wszystkim z dochodów pochodzących z operacji na rynku finansowym:  inwestycji kapitałowych w papiery wartościowe i instrumenty finansowe takie jak: obligacje skarbowe, komunalne i korporacyjne, jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych oraz akcje firm polskich i zagranicznych.  Od wielu lat, realizując strategię efektywnego zarządzania bieżącą płynnością, Fundacja jest również aktywnym uczestnikiem rynku depozytów bankowych.

Do 2008 r. przypadki korzystania przez Fundację z zewnętrznych źródeł finansowania były sporadyczne. Były to: środki z prywatyzacji  przekazane FNP przez Ministerstwo Skarbu Państwa w latach 2003-2004 (51,7 mln zł ), niewykorzystane środki z II Wspólnego Funduszu im. Marii Skłodowskiej-Curie, przekazane Fundacji w 2003 r. (461,4 tys. zł), darowizny 1% podatku dochodowego od osób fizycznych przekazywane przez darczyńców od 2004 r. oraz indywidualne darowizny na rzecz FNP.

W 2008 r. FNP została beneficjentem programów kluczowych Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka i docelowo otrzyma 100 mln euro na realizację nowych programów w latach 2008-2015. Oznacza to możliwość blisko trzykrotnego zwiększenia jej corocznych wydatków programowych finansowanych dotąd w przeważającej mierze z własnych środków.

Największy wpływ na kształtowanie się sytuacji finansowej fundacji na całym świecie ma zakres przyznawanych im zwolnień podatkowych. Praktyka przyznawania fundacjom zwolnień od podatku dochodowego stosowana jest obecnie powszechnie. Kwestię możliwości zwolnienia podatkowego inwestycji kapitałowych organizacji pozarządowych w Polsce reguluje Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych . Artykuł 17 ust 1e określa przedmiot zwolnień z podatku dochodowego, dotyczący podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w przepisie. Fundacja korzysta z powyższych zwolnień podatkowych, dostosowując do nich swoja strategię inwestycyjną.

Strategia ta opiera się na strukturze portfela skonstruowanej tak, aby minimum jego 50% stanowiły bezpieczne instrumenty finansowe  – głównie obligacje Skarbu Państwa, Bony Skarbowe,  jednostki uczestnictwa bezpiecznych funduszy inwestycyjnych i instrumenty rynku pieniężnego. Maksymalnie 50% portfela mogą stanowić bardziej opłacalne, ale też obarczone większym ryzykiem instrumenty – takie jak akcje i jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych. Kształt powyższej struktury portfela wynika z oczekiwanej, długoterminowej stopy zwrotu, która przy założeniu utrzymania poziomu wydatków programowych na poziomie  ok. 5% funduszy własnych rocznie i konieczności pokrycia kosztów działalności Fundacji, powinna – przy dodatkowym założeniu ochrony kapitałów własnych – wynosić minimum 8-9% rocznie skali roku.

Korzystając z doświadczeń zachodnich fundacji FNP dokonuje dywersyfikacji portfela, powierzając w zarządzanie znaczną część swoich aktywów finansowych kilku koncesjonowanym podmiotom uprawnionym do świadczenia usług zarządzania porfelem klienta na zlecenie (asset management).

Na koniec 2010 roku 85% aktywów finansowych FNP pozostawało w zarządzaniu zewnętrznym w 5 koncesjonowanych podmiotach. Ponadto Fundacja posiada część aktywów (głównie środki pochodzące z prywatyzacji jednoosobowych spółek Skarbu Państwa)  ulokowanych w długoterminowych obligacjach Skarbu Państwa, zakupionych bezpośrednio  na rachunek Fundacji.  Dynamika rynku powoduje konieczność stałej obserwacji zmian, porównywania wyników i poszukiwania nowych, najbardziej korzystnych rozwiązań dla  działalności inwestycyjnej Fundacji.  Najbliższe plany dotyczące zmian w strategii finansowej polegają na włączeniu do portfela FNP certyfikatów inwestycyjnych zamkniętych funduszy, pozwalających na zagospodarowanie nowych obszarów inwestycyjnych takich jak: fundusze venture capital, rynki wschodzące, surowcowe czy nieruchomości.

Wybór firm zarządzających aktywami Fundacji odbywa się w trybie postępowań konkursowych, organizowanych stosownie do aktualnych potrzeb inwestycyjnych Fundacji i rozstrzyganych przez Zarząd FNP. W chwili obecnej zdywersyfikowany portfel inwestycyjny FNP został skonstruowany tak, aby w optymalny sposób wykorzystać potencjał globalnych rynków finansowych. W ramach usługi asset management Fundacja współpracuje z następującymi firmami: Ipopema Asset Managment, ING Investment Managment S.A. i Skarbiec Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. FNP posiada także jednostki uczestnictwa funduszy otwartych należących do KBC TFI S.A. oraz Quercus TFI.

 

Artykuły: