FUNDACJA NA RZECZ NAUKI POLSKIEJ jest niezależną, samodzielną finansowo instytucją typu non profit, działającą od 1991 r., powołaną dla pełnienia misji wspierania nauki w Polsce. Otrzymała jako fundusz założycielski kwotę 95 mln zł, część likwidowanego wówczas Centralnego Funduszu Rozwoju Nauki i Techniki.

Fundacja wypełnia swe cele statutowe, wspierając naukowców i zespoły badawcze oraz inicjatywy inwestycyjne służące nauce w Polsce, podejmuje także działania na rzecz transferu osiągnięć naukowych do praktyki gospodarczej. Jej działalność statutowa obejmuje zatem:

• przyznawanie indywidualnych nagród i stypendiów dla naukowców;
• przyznawanie subwencji na modernizację warsztatów naukowych i ochronę zbiorów naukowych;
• przyznawanie subwencji na wdrażanie osiągnięć naukowych do praktyki gospodarczej;
• inne formy wspierania ważnych przedsięwzięć służących nauce (jak np.: programy wydawnicze, konferencje FNP).

W ostatnich latach Fundacja coraz aktywniej angażuje się także we wspieranie międzynarodowej współpracy naukowej oraz w działania ułatwiające wymianę myśli naukowej oraz zwiększanie samodzielności naukowej młodego pokolenia uczonych.

Przyznawanie wszelkich subwencji, nagród oraz stypendiów odbywa się w trybie konkursu, zgodnie z dewizą Fundacji: wspierać tylko najlepszych, aby mogli stać się jeszcze lepsi. Jednocześnie Fundacja, przyznając subwencje, wykazuje dbałość o wyraźne odróżnienie uwzględnianych przez siebie przedmiotów finansowania od tych, które należą do kompetencji budżetu państwa.

Fundacja nie przyznaje subwencji na:

• realizację zadań statutowych i uzupełnianie budżetu placówek naukowych;
• dofinansowanie studiów wyższych, studiów doktoranckich i studiów podyplomowych;
• organizowanie seminariów, konferencji, szkół letnich i studenckich wypraw naukowych;
• dofinansowanie udziału w kursach i wyjazdach szkoleniowych;
• publikowanie wyników badań, materiałów konferencyjnych i dofinansowanie czasopism (z wyjątkiem publikacji w systemie Open Access, których finansowanie dostępne jest w ramach niektórych programów);
• uzupełnianie zasobów bibliotecznych i muzealnych;
• działalność o charakterze popularyzatorskim i popularnonaukowym;
• zakupy wyposażenia o charakterze typowo dydaktycznym.

Znaczącą część środków na swą działalność statutową oraz na zabezpieczenie realnej wartości swojego funduszu Fundacja uzyskuje przede wszystkim z działań na rynku finansowym, tzn. z lokowania swoich aktywów w instrumenty finansowe, głównie w obligacje, jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych i akcje.
Ze środków wypracowanych w ten sposób Fundacja przyznała nauce do końca 2007 r. 300 mln zł.

Dodatkowe środki na wspieranie nauki, w wysokości ponad 51 mln zł, Fundacja uzyskała w roku 2003 i 2004 na mocy ustawy z 29 marca 2000 r. "O zmianie ustawy o komercjalizacji przedsiębiorstw...", która ustanowiła, że 2% środków z prywatyzacji jednoosobowych spółek Skarbu Państwa przeznaczone zostanie na wniesienie na majątek Fundacji, przy czym na mocy ustawy z 1 marca 2002 r. "O zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz zmianie niektórych ustaw" adresatem 2% środków uzyskiwanych w dalszych etapach prywatyzacji został Komitet Badań Naukowych. Ze środków uzyskanych w ramach działania ustawy prywatyzacyjnej Fundacja utworzyła wyodrębniony fundusz przeznaczony w całości na finansowanie stypendiów krajowych dla młodych naukowców (program START).
Ponadto w 2003 r. przekazano Fundacji, z przeznaczeniem na stypendia na staże zagraniczne z zakresu nauk ścisłych, środki w wysokości ok. 461,4 tys. zł, niewykorzystane przy realizacji II Wspólnego Funduszu im. Marii Skłodowskiej-Curie, który służył od 1987 do 2000 r. jako główne źródło finansowania współpracy naukowej między Polską a USA. W latach 2004-2007 ze środków tych Fundacja przyznawała co roku jedno dodatkowe stypendium zagraniczne w ramach programu KOLUMB.

W 2008 r. Fundacja rozpoczyna realizację programów finansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjengo Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (Działanie 1.2 Wzmocnienie potencjału kadrowego nauki).

Fundacja w szczególny sposób dba o przejrzystość i jawność swoich działań, uważając to za podstawę budowania zaufania społecznego zarówno do niej, jak i do całego sektora organizacji pozarządowych. Sprawozdania finansowe Fundacji badane są co roku przez renomowane firmy audytorskie. Obszerne sprawozdanie ze swej działalności publikuje ona co roku w Raporcie Rocznym, dostępnym w biurze FNP oraz zamieszczanym na stronie internetowej. Sprawozdania finansowe FNP przesyłane są do Krajowego Rejestru Sądowego oraz właściwych ministerstw.

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE FNP NA LATA 2005-2008