| |
|
 NUMER 53/2003
Młode
mózgi 2003
Nasi kandydaci do Nobla!
Są narybkiem rodzimej nauki, a już mogą pochwalić się dorobkiem
na skalę światową. Typujemy polskich kandydatów do Nagrody
Nobla!
Opracowanie szczepionki, benzyny wodorowej, złamanie kodów
programu Windows, stworzenie skanera 3D, który sprawi,
że praca projektantów i architektów może stać się bezużyteczna
- te i wiele innych przełomowych wynalazków na skalę światową
są dziełem młodych polskich naukowców. W laboratoriach
w całej Polsce młodzi ludzie realizują autorskie programy
badawcze, których efektem są nie tylko opasłe tomy opracowań,
ale również wnioski racjonalizatorskie i zgłoszenia patentowe.
Ponieważ polskie wynalazki młodych naukowców są często
niedostrzegane, "Dlaczego" postanowiło zaprezentować tych
najzdolniejszych. Oto nasza pierwsza edycja zestawienia
"Młode mózgi", którego zadaniem jest promowanie najzdolniejszych
młodych Polaków. Naszą akcję będziemy powtarzać rokrocznie.
Nie ukrywamy, że z miłą chęcią odnotujemy zainteresowanie
sponsorów naszymi młodymi zdolnymi. Sądzimy, że z racji
nikłych sum przeznaczanych na naukę wielu z nich na takie
wsparcie bardzo liczy.
W tym roku kandydatów do międzynarodowych laurów postanowiliśmy
wytypować z setek młodych naukowców. Przy wyborze kierowaliśmy
się unikatowością prowadzonych badań oraz walorem zastosowania
ich wyników w praktyce. Docenialiśmy liczbę i jakość publikacji
naukowych, medale i nagrody przywożone z krajowych i międzynarodowych
konkursów oraz współpracę z zagranicznymi ośrodkami badawczymi.
Jednym słowem - szukaliśmy młodych ambasadorów polskiej nauki.
Tych, których wybraliśmy, prezentujemy w czterech kategoriach:
nauki przyrodnicze, nauki ścisłe, nauki społeczno-ekonomiczne
oraz badania interdyscyplinarne. Wśród wyłonionych przez
nas naukowców dużą grupę stanowią potencjalni kandydaci do
nagród Szwedzkiej Akademii Nauk, a więc medycy, chemicy,
fizycy i ekonomiści. Pozostałych rekomendujemy do równie
prestiżowych wyróżnień.
- NAUKI ŚCISŁE
Wojciech Grochala, 31 lat (41 pkt. - 15/13/13)
Chemia
Benzyna wodorowa
Prof. Roald Hoffmann, laureat
Nagrody Nobla, miał o nim powiedzieć, że jest talentem
na miarę Marii Curie-Skłodowskiej.
Dzięki Grochali może ziścić się marzenie o nowoczesnej
i nieszkodliwej dla środowiska benzynie. Młody chemik realizuje
bowiem projekt stworzenia paliwa ze związków wodoru,
w wyniku
spalania których powstaje jedynie woda. Być może już
niedługo Grochala zainicjuje też badania dla NATO nad "odpornym
na
terrorystów" stałym paliwem wodorowym. Laureat wielu
nagród i stypendiów, autor i współautor kilkunastu prac
naukowych.
Jest doktorem chemii Uniwersytetu Warszawskiego. W wolnych
chwilach uprawia turystykę górską. Do niedawna czynnie
uprawiał sporty walki, był wicemistrzem Polski seniorów
w kick-boxingu.
- NAUKI PRZYRODNICZE
Piotr Wysocki, 28 lat (40 pkt. - 14/13/13)
Medycyna
Szczepionka genowa
Szkolna definicja szczepionki,
również dzięki Piotrowi, wędruje dziś do lamusa. Nie
ma w niej bowiem osłabionych
wirusów i bakterii, ale są za to geny! Wysocki opracował
genową szczepionkę, która ma być wykorzystywana w terapii
nowotworu jasnokomórkowego - niewrażliwego, w zaawansowanym
stadium, na radio- i chemioterapię. Szczepionka przechodzi
teraz serię testów na zwierzętach. Młody naukowiec może
pochwalić się wieloma publikacjami w międzynarodowych
periodykach medycznych.
Jest też laureatem wielu nagród, m.in.: podwójnej I i
II nagrody na Europejskiej Konferencji Studentów i Młodych
Doktorów
w Berlinie. W Polsce jego pracę naukową doceniła "Polityka",
przyznając mu stypendium za osiągnięcia badawcze. Wysocki
pracuje w Katedrze Onkologii Akademii Medycznej w Poznaniu.
- NAUKI SPOŁECZNO-EKONOMICZNE
Tomasz Szlendak, 29 lat (40 pkt. -
13/13/14)
Socjologia
Nowa dziedzina nauki
Młody socjolog z Torunia
zmienia bieg współczesnych badań społecznych. Nowatorsko
dąży bowiem do silnego
powiązania
socjologii z biologią, by - jak mówi - "wiedza o ludzkich
zachowaniach była choć w połowie tak ścisła i sprawdzalna
jak wiedza o zachowaniach mikrobów". Bada przemiany obyczajowe
w świecie ponowoczesnym, relacje między religią a seksualnością
wśród ludzi młodych, biospołeczne uwarunkowania życia seksualnego
oraz mechanizmy podejmowania decyzji w relacjach międzyludzkich.
Pracę magisterską pisał o "technomanii", a więc subkulturze
techno i clubbingu w naszym kraju. Była to pierwsza książka
na ten temat w Polsce. W rozprawie doktorskiej zajął się
miłością erotyczną, widzianą oczyma socjologa i antropologa
kultury. Oba opracowania doczekały się publikacji. Szlendak
jest autorem hasła "rodzina" w "Encyklopedii Socjologii",
może się też pochwalić licznymi artykułami w prasie naukowej.
Współpracuje m.in. z naukowcami z Bradley University w USA.
Jest laureatem stypendium MEN, Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej
oraz "Polityki". Pełni funkcję wicedyrektora Instytutu
Socjologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Nie znosi Freuda,
wyjazdów zagranicznych, znerwicowanych kotów i prowadzenia
pojazdów mechanicznych. Gustuje zaś w psach, fajkach
i krawatach.
- BADANIA INTERDYSCYPLINARNE
Maciej Wojtkowski,
28 lat (41 pkt. - 15/13/13)
Fizyka, medycyna
Rewolucja w badaniach oczu
Ma ogromny wkład
w rozwój metod badań okulistycznych. Jako pierwszy na
świecie otrzymał obrazy przekrojów tkanek
oka
wykonane w działaniu, bez dotyku i w czasie rzeczywistym.
Zajmuje się fizyką medyczną, a dokładnie - spektralną
tomografią optyczną. Jest to nowoczesna technika nieinwazyjnego
badania
gałki ocznej, w rezultacie którego otrzymuje się obrazy
o mikroskopowej dokładności. Skonstruował urządzenie
do tego
typu badań, dostosowane do pomiaru struktur oka. W trakcie
procedury patentowej ma też inny wynalazek. Wyjeżdżał
na staże i stypendia m.in. do Wiednia i Kent; jest stypendystą
Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej i "Polityki". W lutym
uzyskał tytuł doktora i obecni jest adiunktem na Wydziale
Fizyki,
Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Mikołaja
Kopernika w Toruniu.
Jak powstał ranking?
Przygotowując ranking młodych naukowców, skorzystaliśmy
z pomocy placówek badawczych, a także instytucji państwowych
i organizacji pozarządowych, które na co dzień zajmują się
wspieraniem naukowców. Okazuje się, że polska nauka nie musi
wstydzić się liczby młodych badaczy. Z grona niemalże setki
niezwykle utalentowanych młodych ludzi wyłoniliśmy finałową
dwudziestkę. Oceny dokonywaliśmy niezależnie w czterech dyscyplinach:
nauki przyrodnicze, nauki ścisłe, nauki społeczno-ekonomiczne
oraz badania interdyscyplinarne. Kierowaliśmy się trzema
kryteriami:
 KRYTERIUM 1: Specjalizacja badawcza
Ocenialiśmy tu stopień unikatowości tematyki badań, nowatorstwo
obranej metody pracy oraz użyteczność uzyskanych wyników
w codziennym życiu. W każdej z tych trzech kategorii można
było dostać do 5 punktów, a więc maksymalnie 15.
KRYTERIUM
2: Współpraca z ośrodkami naukowymi w kraju i
za granicą
Liczyło się tu ukończenie studiów na kilku uczelniach lub
kierunkach; udział w międzyuczelnianych programach badawczych,
referaty i odczyty na konferencjach naukowych, wyjazdy na
kwerendy, staże i praktyki zagraniczne, bezpośrednia współpraca
badawcza z autorytetami w danej dziedzinie, recenzowanie
publikacji naukowych w fachowych periodykach oraz członkostwo
w prestiżowych towarzystwach naukowych. Maksymalnie w tym
kryterium można było dostać 15 punktów.
KRYTERIUM
3: Dotychczasowe osiągnięcia naukowe
Tu punktowaliśmy wnioski racjonalizatorskie i patentowe,
publikacje naukowe w fachowych periodykach, autorstwo i
współautorstwo książek naukowych, wszelkie wyróżnienia,
medale i nagrody oraz zdobyte stypendia. W tym kryterium
ocena również mogła wynieść najwyżej 15 punktów.
Marcin Hołota
Źródło:
|
|
|
