 07.06.02
Nr 131
Fiskus odda pieniądze Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej
Inwestycje w papiery wartościowe bez podatku
Dochód fundacji przeznaczony na jej cele statutowe jest
zwolniony z podatku dochodowego także w razie wykorzystania
go na lokatę kapitału przez nabycie papierów wartościowych.
Sąd Najwyższy w wyroku z 4 czerwca 2002 r. uchylił wskutek
rewizji nadzwyczajnej rzecznika praw obywatelskich orzeczenie
Naczelnego Sądu Administracyjnego oparte na odmiennym założeniu.
Chodzi o głośną sprawę Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej.
Niekorzystny dla niej wyrok NSA zaskarżył rzecznik praw obywatelskich,
twierdząc, że narusza on nie tylko przepisy ustawy o podatku
dochodowym od osób prawnych dotyczące zwolnień z tej daniny,
ale także interes Rzeczpospolitej Polskiej. Błędna bowiem
interpretacja tych przepisów pozbawiała Fundację znaczących
środków przeznaczonych na rozwój nauki polskiej. Dochody
obciążone bezpodstawnie - jak się potem okazało - podatkiem
dochodowym Fundacja lokowała w latach 1995-1997 głównie w
bony skarbowe Ministerstwa Finansów. Te zakupy miały zabezpieczyć
jej fundusze przeznaczone na cele statutowe przed utratą
wartości wskutek inflacji.
Wczorajszy wyrok SN oznacza, że fiskus musi oddać Fundacji
bezpodstawnie ściągnięty podatek dochodowy wraz z odsetkami,
które będą ok. dwa razy wyższe od zapłaconego przez nią nienależnego
podatku. Będzie to w sumie ok. 100 mln zł.
Wynik tej precedensowej sprawy był już przesądzony wcześniej,
po podjęciu przez skład siedmiu sędziów uchwały z 13 marca
2002 r. (sygn. III ZP 21/01), wyjaśniającej wątpliwości prawne
przekazane mu do rozstrzygnięcia przez zwykły skład SN, do
którego trafiła rozstrzygnięta wczoraj rewizja nadzwyczajna.
Sprowadzały się one do pytania, czy zwolniony od podatku
dochodowego od osób prawnych jest dochód fundacji, której
celem statutowym jest wspieranie działalności naukowej -
przez jej finansowanie i promowanie - w części wykorzystanej
na nabycie papierów wartościowych. Słowem, czy w takiej sytuacji
fundacja korzysta ze zwolnienia podatkowego przewidzianego
w art. 17 ust. 1b ustawy z 1992 r. o
podatku dochodowym od osób prawnych. Na podobne pytanie prawne sformułowane w związku
z tą sama sprawą odpowiedziało wcześniej w uchwale z 20 listopada
2000 r. siedmiu sędziów Izby Finansowej NSA. Uznali wówczas,
iż zwolnienie to nie ma w tym wypadku zastosowania, że tylko
dochód wydatkowany wprost na cele statutowe jest zwolniony
z podatku, choćby zakup papierów wartościowych był rodzajem
korzystnej lokaty i miał na celu zachowanie i pomnożenie
funduszów przeznaczonych na realizację w przyszłości rozwoju
nauki.
Siedmiu sędziów SN było odmiennego zdania. Zgodnie z procedurą
sądową uchwała podjęta w takim składzie jest wiążąca w sprawie,
na której tle ją podjęto. Stanowisko SN, choć odnosi się
bezpośrednio do Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, ma precedensowe
znaczenie dla wszystkich innych fundacji, które w podobny
sposób chciałyby lokować dochody przeznaczone w perspektywie
na działalność statutową (sygn. III RN 127/01).
Izabela Lewandowska
Źródło:
|
