 18.09.01
Nr 218
Czy zakup papierów wartościowych przez Fundację na
Rzecz Nauki Polskiej był wydatkiem na cele statutowe
Odpowie sąd w większym składzie
Izabela Lewandowska
Wątpliwość, czy fundacje mogą bez podatku lokować swe dochody
w papierach wartościowych, rozstrzygnie siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego. Ich uchwała i wyrok, jaki zapadnie w jej wyniku,
będą miały znaczenie precedensowe.
Sąd Najwyższy odroczył wczoraj rozstrzygnięcie rewizji nadzwyczajnej
rzecznika praw obywatelskich w głośnej sprawie opodatkowania
dochodów Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (dalej: Fundacja)
ulokowanych w papierach wartościowych. Zdecydował, że skład
siedmiu sędziów SN powinien wcześniej wyjaśnić, czy zwolniony
od podatku od osób prawnych jest dochód fundacji, której
celem statutowym jest wspieranie działalności naukowej, w
części wykorzystanej na nabycie papierów wartościowych. Słowem,
czy w takiej sytuacji fundacja korzysta ze zwolnienia podatkowego
przewidzianego w art. 17 ust. 1b ustawy z 1992 r. o podatku
dochodowym od osób prawnych (updp).
Na podobne pytanie prawne sformułowane w związku z tą samą
sprawą odpowiedziało już w uchwale z 20 listopada 2000 r.
siedmiu sędziów Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego,
uznając, iż zwolnienie to nie ma w tym wypadku zastosowania.
Obejmuje ono - wedle tego stanowiska - tylko dochód wydatkowany
wprost na cele statutowe, a nie na zakup papierów wartościowych,
choćby takie działanie było rodzajem korzystnej lokaty i
miało na celu zachowanie i pomnożenie funduszów przeznaczonych
w przyszłości na rozwój nauki.
W rezultacie skład trzech sędziów, który pytanie to postawił,
zaakceptował decyzje izby skarbowej wydane w 1999 r., obciążające
Fundację podatkiem dochodowym od osób prawnych za lata 1995-1997
od dochodu wydatkowanego na kupno papierów wartościowych.
Były to głównie bony skarbowe Ministerstwa Finansów. Te zakupy
miały zabezpieczyć fundusze Fundacji przed utratą wartości
wskutek inflacji.
Wyrok ten zakwestionował w rewizji nadzwyczajnej rzecznik
praw obywatelskich. Zarzucił mu przede wszystkim błędną wykładnię
art. 17 ust. 1 pkt 4 i art. 17 ust. 1b updp, normujących
zwolnienie z podatku podatników, których celem statutowym
jest m.in. działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa,
kulturalna, pod warunkiem że dochód jest przeznaczony i wydatkowany
na cele statutowe. Błąd polega na przyjęciu, że zakup przez
Fundację papierów wartościowych dla zabezpieczenia posiadanych
funduszów nie jest wydatkiem na te cele. W ocenie rzecznika
zaskarżony wyrok NSA narusza także interes Rzeczpospolitej
Polskiej, gdyż błędna interpretacja wskazanych przepisów
pozbawiła Fundację znaczących funduszy przeznaczonych na
rozwój nauki polskiej. W tej sprawie w rachubę wchodzi ok.
100 mln zł (sygn. III RN 127/01).
Źródło:
|
