Laureaci Nagrody FNP
Laureatami Nagrody FNP w 2011 r. zostali:w obszarze nauk humanistycznych i społecznych:
prof. dr hab. Tomasz Giaro z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego za interdyscyplinarną analizę kategorii prawdy w doktrynach prawa od antyku do współczesności, otwierającą nowe perspektywy rozumienia prawa jako jednego z fundamentów cywilizacji europejskiej;
w obszarze nauk o życiu i o Ziemi:
prof. dr hab. Jan Potempa z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie za scharakteryzowanie nowej rodziny proteinaz bakteryjnych oraz wykazanie ich roli w rozwoju chorób przyzębia;
w obszarze nauk matematyczno-fizycznych i inżynierskich:
prof. dr hab. Maciej Lewenstein z Institut de Ciències Fotòniques (ICFO) w Castelldefels i Institució Catalana de Recerca i Estudis Avançats w Barcelonie za dokonania w obszarze optyki kwantowej i fizyki ultrazimnych gazów;
w obszarze nauk chemicznych i o materiałach:
prof. dr hab. Elżbieta Frąckowiak z Wydziału Technologii Chemicznej Politechniki Poznańskiej za badania nad nowymi materiałami i kompozytami węglowymi i ich wykorzystanie do elektrochemicznego magazynowania i konwersji energii
Laureatami Nagrody FNP 2010 zostali:
w obszarze nauk humanistycznych i społecznych:
prof. dr hab. Anna Wierzbicka z Australian National University w Canberze za stworzenie teorii naturalnego metajęzyka semantycznego oraz odkrycie zbioru znaczeń elementarnych wspólnych dla wszystkich języków
w obszarze nauk przyrodniczych i medycznych:
prof. dr hab. Tomasz Guzik z Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie za wykazanie istotnego znaczenia układu odporności w patogenezie nadciśnienia tętniczego
w obszarze nauk ścisłych:
prof. dr hab. Tadeusz Marek Krygowski z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego za stworzenie metody ilościowego określania aromatyczności związków organicznych
W obszarze nauk technicznych nagrody nie przyznano.
Laureatami Nagrody FNP 2009 zostali:
w obszarze nauk humanistycznych i społecznych:
prof. dr hab. Jerzy Strzelczyk z Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu za rozprawę „Pióro w wątłych dłoniach” pokazującą w nowatorski sposób wkład twórczości intelektualnej kobiet w rozwój cywilizacji europejskiej od starożytności do przełomu X/XI w.
w obszarze nauk przyrodniczych i medycznych:
prof. dr hab. Andrzej Koliński z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego za opracowanie i zastosowanie w praktyce unikatowych metod przewidywania struktury przestrzennej białek
w obszarze nauk ścisłych:
prof. dr hab. Józef Barnaś z Wydziału Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza i Instytutu Fizyki Molekularnej PAN w Poznaniu za tworzenie teoretycznych podstaw spintroniki, a w szczególności za wyjaśnienie zjawiska gigantycznego magnetooporu
w obszarze nauk technicznych:
prof. dr hab. Bogdan Marciniec z Wydziału Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu za odkrycie nowych reakcji i nowych katalizatorów procesów prowadzących do wytwarzania materiałów krzemoorganicznych o znaczeniu przemysłowym
Laureatami Nagrody FNP 2008 zostali:
w obszarze nauk humanistycznych i społecznych:
prof. dr hab. Stanisław Mossakowski z Instytutu Sztuki PAN w Warszawie za wszechstronną, interdyscyplinarną monografię dotyczącą Kaplicy Zygmuntowskiej - czołowego zabytku sztuki polskiego i włoskiego Renesansu
w obszarze nauk przyrodniczych i medycznych:
prof. dr hab. Jacek Oleksyn z Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku za wkład w odkrycie uniwersalnych bigeograficznych zależności między cechami roślin, istotnych dla zrozumienia procesów ekologicznych w skali globalnej
w obszarze nauk ścisłych:
prof. dr hab. Ryszard Horodeckiz Instytutu Fizyki Teoretycznej i Astrofizyki Uniwersytetu Gdańskiego za wkład w stworzenie podstaw informatyki kwantowej
w obszarze nauk technicznych:
prof. dr hab. inż. Andrzej Jajszczyk z Katedry Telekomunikacji Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie za badania w zakresie teorii węzłów szybkich sieci telekomunikacyjnych, stanowiących podstawę budowy Internetu nowej generacji
Laureatami Nagrody FNP 2007 zostali:
w obszarze nauk humanistycznych i społecznych:
prof. dr hab. Karol Modzelewski z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego za badania nad historią powstawania tożsamości europejskiej odkrywające znaczenie tradycji przedchrześcijańskiej i wielokulturowej dla współczesnego pojęcia Europy przedstawione w dziele "Barbarzyńska Europa";
w obszarze nauk przyrodniczych i medycznych:
prof. dr hab. Włodzimierz J. Krzyżosiak z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu za odkrycie mechanizmu selektywnego wyciszania informacji genetycznej mogącej prowadzić do chorób neurodegeneracyjnych;
w obszarze nauk ścisłych:
doc. dr hab. Andrzej L. Sobolewski z Instytutu Fizyki PAN w Warszawie
za wyjaśnieine fotostabilności materii biologicznej przez odkrycie nowego mechanizmu dezaktywacji bezpromienistej elektronowo wzbudzonych stanów DNA i białek;
w obszarze nauk technicznych:
prof. dr hab. inż. Andrzej Nowicki z Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN w Warszawie za opracowanie podstaw teoretycznych i wdrożenie do produkcji ultrasonografów z obrazowaniem kolorowym przepływu krwi.
Laureatami Nagrody FNP 2006 zostali:
w obszarze nauk humanistycznych i społecznych:
prof. dr hab. Piotr Sztompka z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego za oryginalne opracowanie idei współczesnej socjologii pozwalające rozumieć wyznaczniki oraz dynamikę skomplikowanych zmian społeczeństw nowoczesnych przedstawione m.in. w książkach "Socjologia. Analiza społeczeństwa" oraz "Socjologia zmian społecznych";
w obszarze nauk przyrodniczych i medycznych:
prof. dr hab. Mariusz Z. Ratajczak z Zakładu Fizjologii Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie oraz z Uniwersytetu w Louisville za odkrycie w szpiku kostnym oraz krwi pępowinowej komórek funkcjonalnie przypominających macierzyste komórki zarodkowe;
w obszarze nauk ścisłych:
prof. dr hab. Tomasz Dietl z Instytutu Fizyki PAN oraz Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego za opracowanie potwierdzonej w ostatnich latach teorii rozcieńczonych półprzewodników ferromagnetycznych oraz zademonstrowanie nowych metod starowania namagnesowaniem;
w obszarze nauk technicznych:
prof. dr hab. inż. Leon Gradoń z Wydziału Inżynierii Chemicznej i Procesowej Politechniki Warszawskiej za opracowanie teorii procesów powstawania transportu aerozoli i mikrocząstek w gazach i cieczach oraz jej wykorzystanie w urządzeniach technicznych i medycznych.
Laureatami Nagrody FNP 2005 zostali:
w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych:
prof. dr hab. Karol Myśliwiec z Zakładu Archeologii Śródziemnomorskiej PAN w Warszawie za odkrycie grobowca wezyra Merefnebefa w nekropoli w Sakkarze (Egipt) udokumentowane w monografii "The Tomb of Merefnebef" (2004);
w dziedzinie nauk przyrodniczych i medycznych:
prof. dr Zofia Kielan-Jaworowska, em. profesor w Instytucie Paleobiologii PAN w Warszawie za twórczą syntezę badań nad mezozoiczną ewolucja ssaków przedstawioną w fundamentalnym dziele "Mammals from the Age of Dinosaurus" (2004);
w dziedzinie nauk technicznych:
prof. dr hab. inż. Roman Słowiński z Instytutu Informatyki Politechniki Poznańskiej za opracowanie metodyki komputerowego wspomagania decyzji podejmowanych na podstawie niepełnych danych.
W dziedzinie nauk ścisłych nagrody nie przyznano.
Laureatami Nagrody FNP 2004 zostali:
w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych:
prof. dr hab. Jadwiga Staniszkis z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego za badania będące próbą teorii i interpretacji procesów transformacji współczesnej Polski i świata, przedstawione w książkach "Postkomunizm" (2001) oraz "Władza globalizacji" (2003);
w dziedzinie nauk przyrodniczych i medycznych:
prof. dr hab. n. med. Janusz Limon z Katedry Biologii i Genetyki Akademii Medycznej w Gdańsku za wybitny wkład w rozwój cytogenetycznych metod diagnozowania nowotworów złośliwych;
w dziedzinie nauk ścisłych:
prof. dr hab. Wojciech J. Stec z Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych Polskiej Akademii Nauk w Łodzi za otrzymanie nowych biologicznie czynnych związków o dużym potencjale terapeutycznym za pomocą oryginalnej, opracowanej przez siebie metody syntezy tiofosforanowych analogów DNA;
w dziedzinie nauk technicznych:
prof. dr hab. inż. Krzysztof Matyjaszewski z Wydziału Chemii Carnegie Mellon University (USA) oraz z Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych Polskiej Akademii Nauk w Łodzi za odkrycie nowych metod kontrolowanej polimeryzacji rodnikowej i zastosowanie tych metod w przemyśle.
Laureatami Nagrody FNP 2003 zostali:
w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych:
prof. dr hab. Jerzy Szacki(em. prof. Uniwersytetu Warszawskiego) za fundamentalne dzieło Historia myśli socjologicznej, stanowiące całościowy i oryginalny wykład dziejów pojmowania zjawisk życia społecznego;
w dziedzinie nauk przyrodniczych i medycznych:
prof. dr hab. Roman Kaliszan (Wydział Farmaceutyczny Akademii Medycznej w Gdańsku) za zastosowanie metod modelowania matematycznego oraz chromatografii do określania związku między strukturą chemiczną leków i ich właściwościami farmakologicznymi;
w dziedzinie nauk ścisłych:
dr Marek Pfützner (Instytut Fizyki Doświadczalnej Uniwersytetu Warszawskiego) za doświadczalne potwierdzenie istnienia nowego rodzaju promieniotwórczości - rozpadu dwuprotonowego;
w dziedzinie nauk technicznych:
nie przyznano.
Laureatami Nagrody FNP 2002 zostali:
w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych:
prof. dr hab. Lech Leciejewicz (Instytut Archeologii i Etnologii PAN oraz Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego) za dzieło "Nowa postać świata. Narodziny średniowiecznej cywilizacji europejskiej" ukazujące nowatorski i oryginalny obraz cywilizacji europejskiej w jej wczesnośredniowiecznej fazie;
w dziedzinie nauk przyrodniczych i medycznych:
prof. dr hab. Mariusz Jaskólski(Wydział Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) za wyjaśnienie sposobu powstawania agregatów amyloidalnego białka ludzkiego - cystatyny C, przyczyniające się do zrozumienia mechanizmu niektórych schorzeń mózgu człowieka;
w dziedzinie nauk ścisłych:
prof. dr hab. Andrzej Udalski (Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Warszawskiego) za rewizję skali odległości we Wszechświecie i odkrycie wielu ciemnych obiektów towarzyszących gwiazdom;
w dziedzinie nauk technicznych:
prof. dr hab. inż. Adam Proń (Wydział Chemiczny Politechniki Warszawskiej i Komisariat Energii Atomowej (CEA) w Grenoble ) za wkład w badania nad polimerami przewodzącymi prąd elektryczny oraz otrzymywaniem przetwarzalnych polimerów przewodzących.
Laureatami Nagrody FNP 2001 zostali:
w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych:
prof. Stefan Swieżawski (em. prof. Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego) za dzieło "Dzieje europejskiej filozofii klasycznej", stanowiące doniosły wkład w badania nad przemianami europejskiej myśli filozoficznej antyku i średniowiecza;
w dziedzinie nauk przyrodniczych i medycznych:
prof. Zbigniew Maciej Gliwicz (Instytut Zoologii Uniwersytetu Warszawskiego) za wykazanie roli drapieżnictwa w kształtowaniu historii życia i zachowań zwierząt;
w dziedzinie nauk ścisłych:
prof. Ludomir Newelski (Instytut Matematyczny Uniwersytetu Wrocławskiego) za prace w dziedzinie logiki matematycznej stanowiące przełom w teorii modeli oraz w algebrze;
w dziedzinie nauk technicznych:
prof. Michał Kleiberz Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN za opracowanie nowych metod analizy i optymalizacji w nieliniowej termomechanice ciał odkształcalnych.
Laureatami NAGRODY FNP 2000 zostali:
w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych:
prof. Jan Strelau (Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego) za stworzenie oryginalnej psychologicznej regulacyjnej teorii temperamentu, a szczególnie za dzieło Temperament. A Psychological Perspective (1998);
w dziedzinie nauk przyrodniczych i medycznych:
prof. Leszek Kaczmarek (Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN) za prace poświęcone wpływowi różnych bodźców na ekspresję genów w wybranych strukturach mózgu ssaków;
w dziedzinie nauk ścisłych:
prof. Bogumił Jeziorski(Wydział Chemii Uniwersytetu Warszawskiego) za stworzenie nowego formalizmu dokładnych kwantowych obliczeń oddziaływań międzyatomowych i międzymolekularnych;
w dziedzinie nauk technicznych:
prof. Jan Węglarz (Instytut Informatyki Politechniki Poznańskiej) za rozwijanie metod projektowania informatycznych systemów zarządzania i sterowania produkcją, wykorzystujących szeregowanie dyskretno-ciągłe.
Laureatami NAGRODY FNP w 1999 roku zostali:
w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych:
prof. Mieczysław Tomaszewski(Akademia Muzyczna w Krakowie) za dzieło Chopin. Człowiek, dzieło, rezonans, stanowiące nową, oryginalną syntezę wiedzy o wielkim kompozytorze;
w dziedzinie nauk przyrodniczych i medycznych:
prof. Maciej Żylicz(Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Akademii Medycznej w Gdańsku) za badania nad białkami regulatorowymi w systemie obrony komórki przed skutkami zmian środowiska zewnętrznego;
w dziedzinie nauk technicznych:
prof. Zdzisław Kowalczuk (Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej) za badania w zakresie automatyki, dotyczące projektowania adaptacyjnych układów sterowania procesami czasu ciągłego.
w dziedzinie nauk ścisłych:
nagrody nie przyznano.
Laureatami NAGRODY FNP w 1998 roku zostali:
w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych:
prof. Janusz Sondel (Wydział Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego) za "Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków" - dzieło pomnażające wiedzę o łacińskich źródłach kultury duchowej Polaków.
w dziedzinie nauk przyrodniczych i medycznych:
prof. Andrzej Szczeklik (II Katedra Chorób Wewnętrznych Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego) za wykrycie mechanizmu przeciwzakrzepowego działania aspiryny oraz badania nad patogenezą i metodami leczenia astmy oskrzelowej indukowanej aspiryną.
w dziedzinie nauk ścisłych:
prof. Lechosław Latos-Grażyński(Wydział Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego) za badania nad porfirynami i metaloporfirynami o szczególnej strukturze molekularnej i elektronowej.
w dziedzinie nauk technicznych:
prof. Leszek Stoch (Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie) za wyjaśnienie zjawiska wielostadialnej krystalizacji materiałów szklistych i opracowanie na tej podstawie niekonwencjonalnych szkieł do zastosowań proekologicznych.
Laureatami NAGRODY FNP w 1997 roku zostali:
w dziedzinie nauk humanistycznych:
prof. dr hab. Andrzej Paczkowski(Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa) za książkę Pół wieku dziejów Polski 1939-1989.
w dziedzinie nauk medycznych i biologicznych:
prof. dr hab. Ryszard Gryglewski(Uniwersytet Jagielloński - Collegium Medicum, Kraków) za cykl badań nad regulacją tromborezystencji.
w dziedzinie nauk ścisłych:
prof. dr hab. Tomasz Łuczak (Uniwersytet im.A.Mickiewicza - Wydz. Matematyki i Informatyki, Poznań) za prace nad teorią losowych struktur dyskretnych.
w dziedzinie nauk technicznych:
prof. dr hab. Antoni Rogalski(Wojskowa Akademia Techniczna - Instytut Fizyki Technicznej, Warszawa) za prace nad detektorami promieniowania podczerwonego z wykorzystaniem potrójnych związków półprzewodnikowych.
Laureatami NAGRODY FNP w 1996 roku zostali:
w dziedzinie nauk humanistycznych:
prof. dr hab. Jerzy Gadomski(Uniwersytet Jagielloński - Instytut Historii Sztuki) za fundamentalne trzytomowe dzieło Gotyckie malarstwo tablicowe Malopolski.
w dziedzinie nauk medycznych i biologicznych:
prof. dr hab. Aleksander Koj (Uniwersytet Jagielloński - Instytut Biologii Molekularnej) za prace dotyczące regulacji syntezy białek ostrej fazy.
w dziedzinie nauk ścisłych:
prof. dr hab. Bohdan Paczyński(Uniwersytet w Princeton - USA) za odkrycie nowej metody wykrywania obiektów kosmicznych i wyznaczania ich masy poprzez mikrosoczewkowanie grawitacyjne.
w dziedzinie nauk technicznych nagrody nie przyznano.
Laureatami NAGRODY FNP w 1995 roku zostali:
w dziedzinie nauk humanistycznych:
prof. dr hab. Teresa Michałowska (Instytut Badań Literackich PAN) za fundamentalne dzieło historyczno-literackie Średniowiecze PWN 1995 r. ukazujące nowy obraz piśmiennictwa polskojęzycznego i łacińskiego w kulturze polskiej pierwszej połowy naszego tysiąclecia.
w dziedzinie nauk medycznych i biologicznych:
prof. dr hab. med. Stanisław Konturek (Instytut Fizjologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego) za cykl prac nad rolą lokalnego przepływu krwi w śluzówce żołądka i dwunastnicy w funkcji cytoprotekcyjnej śluzówki tzn. w fizjologicznym mechanizmie ochrony przed owrzodzeniem żołądka i dwunastnicy.
w dziedzinie nauk ścislych:
prof. dr hab. Adam Sobiczewski (Instytut Problemów Jądrowych im. Andrzeja Soltana) za prace, w których zostało przewidziane istnienie nieoczekiwanie bardzo stabilnych jąder atomowych najcięższych pierwiastków, potwierdzone doświadczalnie w połowie 1993 r.
w dziedzinie nauk technicznych:
prof. dr hab. Maksymilian Pluta (Instytut Optyki Stosowanej) za 3 tomowe dzieło pt.: Advanced Light Microscopy (Zaawansowana mikroskopia swietlna), zawierające pionierskie koncepcje z zakresu mikroskopii fazowo-kontrastowej, interferencyjnej, polaryzacyjnej mikrointerferometrii, wykorzystywane w konstrukcji przyrządów optycznych.
Laureatami NAGRODY FNP w 1994 roku zostali:
w dziedzinie nauk humanistycznych:
mgr Roman Aftanazy(Towarzystwo Przyjaciół Ossolineum) za jedenastotomowe dzieło pod łącznym tytułem Materialy do dziejow rezydencji;
w dziedzinie nauk ścisłych:
prof. dr hab. Zbigniew Ryszard Grabowski (Instytut Chemii Fizycznej PAN) za opracowanie nowych metod generowania cząsteczek w stanach charakteryzujących się silnym przemieszczeniem ładunku elektronowego w cząsteczce;
w dziedzinie nauk medycznych i przyrodniczych:
prof. dr hab. med. Krzysztof Selmaj(Akademia Medyczna w Łodzi) za badania dotyczące nowych mechanizmów immunologicznych w autoimmunologicznych chorobach układu nerwowego, ze szczególnym uwzględnieniem stwardnienia rozsianego.
w dziedzinie nauk technicznych nagrody nie przyznano.
Laureatami NAGRODY FNP w 1993 roku zostali:
w dziedzinie nauk medycznych i przyrodniczych:
prof. dr hab. Wiesław Wiktor Jędrzejczak (Centralny Szpital Kliniczny WAM w Warszawie) za cykl prac na temat molekularnych i komórkowych mechanizmów powstawania komórek krwi
w dziedzinie nauk technicznych:
prof. dr hab. Kazimierz Sobczyk ( Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN) za prace z zakresu dynamiki stochastycznej układów i materiałów konstrukcyjnych;
w dziedzinie nauk ścisłych:
prof. dr hab. Stanisław Lech Woronowicz (Uniwersytet Warszawski - Katedra Metod Matematycznych Fizyki) za prace dotyczące grup kwantowych i ich związków z C* algebrami;
w dziedzinie nauk humanistycznych nagrody nie przyznano.
Laureatami NAGRODY FNP w 1992 roku zostali:
w dziedzinie nauk humanistycznych:
prof. dr Marian Biskup(Pracownia Zakładu Historii Pomorza PAN) za pracę zatytułowaną Wojna Pruska, czyli walka Polski z zakonem krzyżackim
z lat 1519-1521;
w dziedzinie nauk medycznych i przyrodniczych:
prof. dr hab. Ewa Kamler (Polskie Towarzystwo Hydrobiologiczne) za pracę zatytułowaną Early Life History of Fish - wydana w Londynie przez Chapman and Hall;
w dziedzinie nauk ścisłych:
prof. dr hab. Aleksander Wolszczan (Pensylwania State University, Departament of Astronomy and Astrophysics) za odkrycie pierwszego pozasłonecznego układu planetarnego.
w dziedzinie nauk technicznych:
nagrody nie przyznano.