Cykl "Fundacji dyskusje o nauce"

Widząc potrzebę i celowość interdyscyplinarnej dyskusji nad ważnymi dla całego polskiego środowiska naukowego problemami nauki i edukacji, Fundacja od 1996 r. organizuje coroczne spotkania dyskusyjne, na które zaprasza imiennie grono kilkudziesięciu wybitnych uczonych.

Pierwsze z tych spotkań pt. Idea uniwersytetu u schyłku tysiąclecia (grudzień 1996, Warszawa) dotyczyło roli i miejsca kształcenia uniwersyteckiego u progu XXI w., drugie pt. Krytyka i krytycyzm w nauce (październik 1997, Serock) - aktualnego stanu krytyki naukowej, trzecie pt. Nauka i nauczanie (październik 1998, Jachranka) - relacji między nauką a nauczaniem.
Tematem czwartej konferencji pt. Lepsze w nauce (październik 1999, Serock) były metody docierania do tego, co w nauce najlepsze i najbardziej wartościowe. Konferencja, która odbyła się jesienią 2000 r., nosiła tytuł Starość i młodość w nauce. Szóstą konferencję - Uczeni i uczelnie w III Rzeczypospolitej (w 2001 r.) - poświęcono głębokim przemianom zachodzącym w szkolnictwie wyższym, będących wynikiem powstania szkolnictwa prywatnego oraz studiów płatnych w uczelniach państwowych. Tematem siódmej konferencji, zorganizowanej w 2002 r., była Etyka w nauce.
Podczas ósmej, odbywającej się w roku 2003, naukowcy wraz z gronem zaproszonych dziennikarzy dyskutowali o zagadnieniach związanych z medializacją nauki.
Tematem dziewiątej konferencji, zorganizowanej w 2004 r. były Przestrzenie nauki.
Jubileuszowa, dziesiąta konferencja, która odbyła się w 2005 r. poświęcona była zagadnieniom sukcesu w nauce. Jedenasta edycja konferencji (2006 r.) dotyczyła relacji między państwem i nauką. W 2007 r. odbyło się dwunaste spotkanie, a jego tematem była Wielojęzyczność nauki.

Referaty i koreferaty, a także głosy w dyskusji publikowane są w kolejnych tomikach w serii "Fundacji dyskusje o nauce":

• Idea uniwersytetu u schyłku tysiąclecia
• Krytyka i krytycyzm w nauce
• Nauka i nauczanie
• Starość i młodość w nauce
• Lepsze w nauce
• Uczeni i uczelnie w III Rzeczpospolitej. Nowe wyzwania i zagrożenia
• Etyka w nauce
• Medializacja nauki
• Przestrzenie nauki
• Sukces w nauce
• Wielojęzyczność nauki

Inspiracją do zorganizowania ogólnopolskiego spotkania uczonych, poświęconego czasom kształtowania się i narodzin państwa polskiego, była dla Fundacji zbliżająca się rocznica tysiąclecia Zjazdu Gnieźnieńskiego, fundamentalnego wydarzenia w dziejach państwowości polskiej, które wprowadziło nasz kraj na arenę europejską. Poprzez tę konferencję Fundacja pragnęła się włączyć w obchody tego wyjątkowego jubileuszu.
Celem konferencji było podsumowanie aktualnego stanu wiedzy o dziejach powstawania państwa polskiego, z uwzględnieniem wyników badań najnowszych, które wniosły wiele nowych elementów i ustaleń, oraz przedstawienie procesu wrastania tego państwa w struktury europejskie na przełomie tysiącleci.
W konferencji wzięło udział ponad osiemdziesięciu naukowców w całej Polski, historyków i archeologów, zaproszonych przez Fundację. Przewodniczącym konferencji był prof. Henryk Samsonowicz, który także wspólnie z zespołem uczonych przygotował wcześniej jej szczegółowy program.
Pierwszą część obrad poświęcono omówieniu stosunków panujących na ziemiach polskich w X w.; tematem części drugiej była problematyka nowych metod badawczych w naukach historycznych, ich możliwościom i ograniczeniom; trzeci dzień konferencji poświęcono procesowi kształtowania się naszej państwowości na tle dziejów powszechnych.
Ważnym elementem obrad była dyskusja, w której wzięło udział wielu uczestników konferencji, reprezentujących różne ośrodki naukowe i różne pokolenia badaczy.

Całość materiałów z konferencji opublikowana została w książce Ziemie polskie w X w. i ich znaczenie w kształtowaniu się nowej mapy Europy, która ukazała się w koedycji z krakowskim wydawnictwem UNIVERSISTAS w maju 2000 r.