W latach dziewięćdziesiątych wyraźnie wzrosła dynamika i zakres prac wykopaliskowych na terenie Polski. Wiązało się to zarówno z realizowaniem programów badawczych odnoszących się do początków państwa polskiego i rocznicy tysiąclecia Zjazdu Gnieźnieńskiego, jak i z koniecznością prowadzenia archeologicznych badań wyprzedzających i ratowniczych na terenach dużych inwestycji.

Doceniając znaczenie archeologii dla nauk zajmujących się badaniem przeszłości i wiedząc zarazem o poważnym ograniczeniu, jakim dla archeologów jest brak środków na badania znalezisk w szerszym zakresie, FNP udzieliła w latach 1995-2000 wsparcia tej dziedzinie nauki. Celowi temu służyły następujące programy:

•  ARCHEO
•  TRAKT
•  ADALBERTUS

Podsumowanie programów TRAKT i ARCHEO odbyło się podczas konferencji w Lublinie w listopadzie 2003 r.