Przejdź do:

Katedry Studiów Polskich

Obraz każdego kraju za granicą, jego udział w międzynarodowej wymianie idei naukowych i wymianie wartości kultury zależy w dużym stopniu od wiedzy, jaką o tym kraju kształtują zagraniczne uniwersytety. Dlatego niezwykle ważnym elementem promocji każdego państwa w środowisku uniwersyteckim są wydziały, kierunki czy specjalizacje związane z jego historią i kulturą. Takie jednostki uniwersyteckie są na swoim terenie swoistymi ambasadami danego kraju.

Fundacja wspiera ideę tworzenia katedr studiów polskich w prestiżowych ośrodkach akademickich za granicą. Studia polskie (Polish Studies) najczęściej funkcjonujące przy wydziałach slawistyki, borykają się z wieloma problemami. Obecna sytuacja w Europie i w USA - przy wszystkich różnicach - jest podobna:  studia polskie mają poważne kłopoty związane z finansowaniem, określeniem swojej tożsamości programowej, przynależnością do kierunków uniwersyteckich, z liczbą studentów, etc. Dlatego Fundacja inicjuje działania zmierzające do utworzenia katedr polskich na najlepszych uniwersytetach zagranicznych i utrzymania ich wysokiego poziomu.

  • KATEDRA STUDIÓW POLSKICH NA UNIWERSYTECIE COLUMBIA
Założony w roku 1754 jako King's College, Uniwersytet Columbia to jeden z najważniejszych opiniotwórczych ośrodków naukowych wschodniego wybrzeża. Liczba studentów tego uniwersytetu przekracza 23 tys., z czego 14 tys. studiuje na studiach magisterskich i doktoranckich, natomiast 7 tys. na studiach licencjackich. To właśnie stąd wywodzi się ponad siedemdziesięciu laureatów Nagrody Nobla.

Projekt utworzenia Katedry Studiów Polskich na Uniwersytecie Columbia powstał z inicjatywy Fundacji Kościuszkowskiej, która od lat aktywnie zajmuje się szerzeniem wiedzy o Polsce w środowiskach naukowych w Stanach Zjednoczonych. Zakładano, że środki finansowania kapitału żelaznego będą pochodzić przede wszystkim od instytucji polonijnych. Tradycja prywatnych zapisów na cele naukowo-edukacyjne wśród społeczności polonijnej była jednak bardzo skromna.

W tej sytuacji w 2003 r. Fundacja Kościuszkowska zaproponowała Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (FNP) udział w projekcie powołania Katedry Polskiej (Chair of Polish Studies) na wydziale School of International and Public Affairs (przy East Central European Center) na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku. Co prawda na kilku uczelniach amerykańskich istnieją już ośrodki studiów polskich, ale nie oferują one możliwości otrzymania stopnia naukowego, a bez możliwości przyznawania stopnia doktora proces tworzenia kadry naukowców i ekspertów w dziedzinie Polish Studies jest niemożliwy. W 2005 r. Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, jako pierwsza instytucja w Polsce, zdecydowała się zaangażować w projekt powołania Katedry Polskiej na Uniwersytecie Columbia i podpisała umowę z tą uczelnią, zobowiązując się do wspierania budowy kapitału żelaznego kwotą 250 tys. USD.

W celu aktywizacji działań na rzecz stworzenia Katedry Studiów Polskich, Fundacja Kościuszkowska powołała instytucję "Visiting Professor of Polish Studies” obejmującą nauki polityczne, historię, ekonomię, socjologię, antropologię oraz kulturoznawstwo. Poza samymi wykładami program oferował również sympozja, konferencje naukowe oraz spotkania dla szerszej publiczności i prasy. Był on przeznaczony przede wszystkim dla studentów nauk humanistycznych Wydziału Spraw Międzynarodowych i Publicznych oraz dla studentów szkół dziennikarstwa, biznesu i prawa. Stanowisko "Visiting Professor” Programu Studiów Polskich na Uniwersytecie Columbia obejmowali:
 
prof. Michał Buchowski (2003/2004),
prof. Leszek Kochanowicz (2004/2005),
prof. Andrzej Harasimowicz (2005/2006),
prof. Zdzisław Krasnodębski (2006/2007).

Gdy okazało się, że zbiórka 3 mln dolarów wśród amerykańskiej Polonii przebiega bardzo powoli, a w Polsce inicjatywa ta jest mało znana, konieczne stało się zintensyfikowanie promocji idei Katedry Polskiej na UC oraz akcji gromadzenia kapitału żelaznego. Podjęte przez Konsulat Generalny RP w Nowym Jorku oraz Fundację na rzecz Nauki Polskiej działania zaowocowały na początku 2009 zebraniem 3 mln dolarów niezbędnych do utworzenia funduszu żelaznego, z którego będzie finansowana działalność Katedry Polskiej.

Donatorami Katedry są:

►Fundacja na rzecz Nauki Polskiej
►Giełda Papierów Wartościowych,
►Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A.,
►ENEA S.A.,
►PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.,
►Bogdan Fiszer Silesia Capital Fund,
►Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna S.A.,
►Warmińsko-Mazurska Specjalna Strefa Ekonomiczna S.A.,
►Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna S.A.,
►Kostrzyńsko-Słubicka Specjalna Strefa Ekonomiczna S.A.,
►Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A.,
►Fundacja Edukacji Rynku Kapitałowego,
►Polsko-Słowiańska Federalna Unia Kredytowa w Nowym Jorku,
►Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w USA,

oraz anonimowi i indywidualni darczyńcy.

Katedra zainauguruje działalność  w 2010 roku po przeprowadzeniu międzynarodowego konkursu na stanowisko kierującego nią profesora. Będzie prowadzić badania i zajęcia dydaktyczne z zakresu nauk społecznych, politycznych i humanistycznych dotyczących Polski i regionu Europy Środkowo-Wschodniej, przyznawać stopnie naukowe magistra
i doktora. Jej program będzie adresowany do studentów z całego świata. Czerpiąc
z dziejowego dorobku kulturowego, wolnościowego i materialnego Polski, stanie się ważnym ośrodkiem promującym nasz kraju w USA.

Broszura informacyjna o Katedrze Polskiej na Uniwersytecie Columbia

Informacji o możliwości przekazania donacji na Katedrę udzielają:

prof. John S. Micgiel (koordynator projektu)
Uniwersytet Columbia w Nowym Jorku
e-mail: jsm6@columbia.edu;
phone: (+001) 212-854-6525; Polish Studies Program
Columbia University MC3336
420 West 118th Street 12th Floor
New York, NY 10027
USA

prof. Włodzimierz Bolecki, wiceprezes FNP
tel. (+48) 22 845 95 01
email: wlodzimierz.bolecki@fnp.org.pl