Laureat programu START współautorem pracy w Nature

Dodano: :: Kategorie: Aktualności, Sukcesy naszych laureatów
-A A+

Badacze z Polski, USA i Korei opracowali nowe nanomateriały koloidalne zdolne do lawinowej emisji fotonów. W procesie tym intensywność emisji wzrasta nieproporcjonalnie mocno (tj. lawinowo) w stosunku do intensywności pobudzenia – przypomina to wzmocnienie obserwowane w tranzystorze lub laserze, ale odbywa się wykorzystując fotony z zakresu bliskiej podczerwieni. Odkrycie zostało opisane na łamach Nature i wyeksponowane na okładce pisma. Współautorem pracy jest prof. Artur Bednarkiewicz, laureat programu START FNP.

Pierwszym i największym osiągnięciem pracy jest uzyskanie samych nanokryształów ? tradycyjnie w materiałach luminescencyjnych domieszkowanych jonami lantanowców obserwuje się tzw. wygaszanie koncentracyjne, które powyżej 1% domieszki prowadzi do osłabienia intensywności świecenia. Autorzy pracy wykorzystali mechanizm lawinowej emisji wprowadzając aż 8% jonów tulu i uzyskując spektakularny wzrost intensywności świecenia powyżej progu ? dwu-krotne zwiększenie intensywności pobudzenia prowadziło wówczas do niemal 10 000 krotnego wzrostu intensywności emisji. Dzięki tej wysoce-nieliniowej luminescencji anty-Stokesowskiej, naukowcy zademonstrowali możliwość super-rozdzielczego obrazowania struktur nanometrycznych w rozdzielczością 70 nm. Jednak w przeciwieństwie do tradycyjnych metod obrazowania poniżej limitu dyfrakcji, zamiast strukturyzowania wiązki wzbudzającej (jak w STED) czy wyrafinowanej obróbki sygnałów (jak w PALM/STORM) obrazowanie uzyskano z wykorzystaniem konwencjonalnego mikroskopu konfokalnego.

Mimo, że zjawisko lawinowej emisji fotonów jest znane w monokryształach domieszkowanych jonami lantanowców od lat 80 XX wieku, zaprezentowane w Nature badania pokazują po raz pierwszy możliwość obserwacji tego efektu w nanomateriałach koloidalnych. Uzyskane wyniki nie tylko definiują nowe kierunki badań materiałowych w celu opracowania kolejnych materiałów lawinowych o innych barwach emisji, ale przede wszystkim otwierają zupełnie nowe możliwości zastosowania nanotechnologii w konstrukcji czujników biologicznych (np. do wykrywania wirusów, bakterii czy grzybów, lub procesów biologicznych w komórkach i tkankach), czujników wielkości fizycznych (np. temperatury, ciśnienia), w obliczeniach neuromorficznych, konstrukcji detektorów promieniowania z zakresu średniej podczerwieni, nowych nano-laserów czy też, jak w oryginalnej pracy, obrazowania poniżej limitu dyfrakcji światła.

W badaniach brali udział naukowcy z Columbia University, Lawrence Berkeley National Laboratory,  Instytutu Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych Polskiej Akademii Nauk oraz z Korea Research Institute of Chemical Technology.

Badania były finansowane z kilku źródeł. W Polsce badania są realizowane dzięki wsparciu Narodowego Centrum Nauki w ramach grantu OPUS16, którym kieruje prof. dr hab. inż. Artur Bednarkiewicz z Instytutu Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN we Wrocławiu.

Prof. Bednarkiewicz jest dwukrotnym laureatem programu START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (otrzymał stypendium w 2004 i 2005 r.).

Więcej informacji:

Link do publikacji: https://www.nature.com/articles/s41586-020-03092-9

Link do wydania z publikacją: https://www.nature.com/nature/volumes/589/issues/7841

Biogram prof. A. Bednarkiewicza:  http://lunasi.intibs.pl/prof-dr-hab-eng-artur-bednarkiewicz/

 

Publikacja:

?Giant nonlinear optical responses from photon-avalanching nanoparticles?, C. Lee,  E. Z. Xu, Y. Liu, A. Teitelboim, K. Yao, A. Fernandez-Bravo, A. M. Kotulska, S. H. Nam, Y. D. Suh*, A. Bednarkiewicz*,  B. E. Cohen*, E. M. Chan*, P. J. Schuck*, Nature 589, pages230?235(2021),
DOI https://doi.org/10.1038/s41586-020-03092-9

Cofnij