Do czego służy nam ewaluacja?

Zasady ewaluacji programów FNP

Skala działania Fundacji oraz jej znaczenie dla całego systemu nauki w Polsce wymagają objęcia jej działalności programowej systematyczną ewaluacją. Ewaluacja służy analizie celowości, jakości i efektów prowadzonych programów, wspierając tym samym proces budowania strategii programowej FNP.

Działania ewaluacyjne FNP prowadzone są w trzech formach:

  • bieżącego monitoringu
  • ewaluacji wewnętrznej
  • ewaluacji zewnętrznej

Monitoring

Po zakończeniu edycji programu lub jego ważnego etapu, dokonywane jest podsumowanie jego przebiegu, wyników i napotkanych problemów. Przy tej okazji formułowane są  wątpliwości, uwagi i sugestie na przyszłość.
Monitoring służy:

  • bieżącej analizie prowadzonej działalności (stanowiąc swoisty system „wczesnego ostrzegania” o zaistniałych trudnościach),
  • przeprowadzanej okresowo ewaluacji.

Ewaluacja wewnętrzna

Każdy z programów Fundacji regularnie poddawany jest ewaluacji wewnętrznej. Jej celem jest  uważna analiza zasadności i jakości prowadzonych działań, identyfikacja „punktów krytycznych” oraz rekomendacje na przyszłość. Jeśli zachodzi taka potrzeba przeprowadzane są ewaluacje dodatkowe. Ewaluacja wewnętrzna obejmuje:

  • analizę procedur i dokumentów programowych,
  • badania ankietowe wśród beneficjentów i ewentualnie innych osób zaangażowanych program (np. recenzentów, opiekunów naukowych stypendystów )
  • wywiady z beneficjentami oraz osobami uczestniczącymi w prowadzeniu programów,
  • analizę danych statystycznych dotyczących programów,
  • analizę zewnętrznego kontekstu programów FNP (porównanie ich z ofertą innych instytucji wspierających naukę).

Ewaluacja zewnętrzna

Obiektywizm oceny programów FNP zapewnić ma powierzenie jej zewnętrznym ekspertom – osobom niezależnym od Fundacji, cieszącym się dużym autorytetem w środowisku naukowym. Celem ewaluacji zewnętrznej jest analiza oferty programowej FNP z uwzględnieniem roli i misji Fundacji, potrzeb środowiska naukowego oraz międzynarodowej perspektywy i standardów działania najlepszych zagranicznych instytucji finansujących rozwój nauki.

Raporty i analizy ewaluacyjne

Identyfikacja największych trudności w obsłudze grantów finansowanych ze środków Działania 4.4. POIR – badanie opinii beneficjentów Team, Team-Tech, First-Team, Homing, Powroty (maj 2020 r.)

Monitoring rozwoju karier laureatów i stypendystów FNP – 2 fala (luty 2020 r.)

 

 

Młodzi naukowcy z krajów obcych w projektach współfinansowanych przez FNP w ramach działania PO IR 4.4 i 4.3 (październik 2019 r.)

Badanie jakości kształcenia doktorantów w projektach wspieranych przez FNP w ramach działania 4.4 PO IR. Badanie jakościowe (kwiecień 2019 r.)

Badanie zasad współpracy i relacji pomiędzy instytucjami naukowymi i gospodarczymi w programie TEAM-TECH – Raport przygotowany przez EGO – Evaluation for Government Organizations s.c. oraz LB&E (kwiecień 2019 r.)

Analiza efektów projektu SKILLS (luty 2019 r.)

Badanie jakości kształcenia doktorantów będących stypendystami FNP. Badanie ilościowe (czerwiec 2018 r.)

Statystyki konkursów PO IR (październik 2018) pobierz w języku polskim

Monitoring karier zawodowych beneficjentów FNP (luty 2018 r.)

Ocena konkursów FNP przez wnioskodawców (grudzień 2017 r.)

Ocena obsługi administracyjnej i procesu rekrutacji (grudzień 2017 r.)

Rekrutacja zespołów badawczych w projektach POIR (grudzień 2017 r.)

Wspieranie transferu polskich osiągnięć naukowych do praktyki gospodarczej przez FNP w latach 1991-2015. Analiza efektów realizacji 2. i 3. celu statutowego FNP od początku jej działalności (sierpień 2017 r.)

Badanie możliwości finansowania badań oraz roli FNP w polskim systemie wspierania nauki. Badanie na ogólnopolskiej próbie naukowców z tytułem profesora (luty 2017 r.)

 Wpływ programów INNOWATOR, VENTURES i IMPULS na komercjalizację wyników badań i umiejętności naukowców w tym zakresie – ewaluacja wewnętrzna” (styczeń 2017 r.) pobierz raport w jęz. polskim

Ewaluacja projektów sfinansowanych w ramach programów TEAM POIG i WELCOME (marzec 2016 r.)

pobierz w języku angielskim

Ewaluacja projektu SKILLS (listopad 2015 r.) pobierz raport w jęz. polskim

Badanie bibliometryczne dorobku laureatów programów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (maj 2015 r.)

Pobierz:

Badanie bibliometryczne dorobku laureatów programów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej

Raport bibliometryczny 2015

Raport bibliometryczny 2015: analiza sieci współpracy między naukowcami

 

Środki własne

W 1991 roku FNP otrzymała jako fundusz założycielski kwotę 95 mln zł (część zlikwidowanego w 1990 r. Centralnego Funduszu Rozwoju Nauki i Techniki). Od tej pory środki na działalność statutową oraz zabezpieczenie wartości funduszu Fundacja uzyskuje przede wszystkim z działań na rynku finansowym, tzn. z lokowania aktywów w instrumenty finansowe – głównie w obligacje, jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych i akcje. Ze środków wypracowanych w ten sposób Fundacja przyznała nauce do końca 2017 r. ponad 493,8 mln zł.

Dodatkowe środki na wspieranie nauki, w wysokości ponad 51 mln zł, Fundacja uzyskała w roku 2003 i 2004 na mocy ustawy z 29 marca 2000 r. „O zmianie ustawy o komercjalizacji przedsiębiorstw…”, która ustanowiła, że 2% środków z prywatyzacji jednoosobowych spółek Skarbu Państwa przeznaczone zostanie na wniesienie na majątek Fundacji, przy czym na mocy ustawy z 1 marca 2002 r. „O zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz zmianie niektórych ustaw” adresatem 2% środków uzyskiwanych w dalszych etapach prywatyzacji został Komitet Badań Naukowych. Ze środków uzyskanych w ramach działania ustawy prywatyzacyjnej Fundacja utworzyła wyodrębniony fundusz przeznaczony w całości na finansowanie stypendiów krajowych dla młodych naukowców (program START).

Ponadto w 2003 r. przekazano Fundacji, z przeznaczeniem na stypendia na staże zagraniczne z zakresu nauk ścisłych, środki w wysokości ok. 461,4 tys. zł, niewykorzystane przy realizacji II Wspólnego Funduszu im. Marii Skłodowskiej-Curie, który służył od 1987 do 2000 r. jako główne źródło finansowania współpracy naukowej między Polską a USA. W latach 2004-2007 ze środków tych Fundacja przyznawała co roku jedno dodatkowe stypendium zagraniczne w ramach programu KOLUMB.

 

Fundusze Europejskie

W 2008 r. Fundacja rozpoczęła realizację programów finansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (Działanie 1.2 Wzmocnienie potencjału kadrowego nauki), a w 2011 r. uruchomiła projekt SKILLS, finansowany ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Działanie 4.2 Rozwój kwalifikacji kadr systemu B+R i wzrost świadomości roli nauki w rozwoju gospodarczym). Czytaj więcej

Sprawozdawczość finansowa

Sprawozdania finansowe Fundacji badane są co roku przez renomowane firmy audytorskie i publikowane w Raporcie Rocznym, dostępnym w biurze FNP oraz zamieszczanym na stronie internetowej. Są także przesyłane są do Krajowego Rejestru Sądowego oraz właściwych ministerstw.

 

Strategia inwestycyjna Fundacji

Podstawowe zasady regulujące strategię finansową Fundacji służą realizacji dwóch celów:

  • maksymalizacji dochodów, które stanowią źródło finansowania działalności statutowej FNP,
  • utrzymywaniu w długim terminie realnej wartości posiadanych kapitałów, tzn. uchronieniu ich przed skutkami inflacji.

Działalność statutowa Fundacji finansowana jest zatem przede wszystkim z dochodów pochodzących z operacji na rynku finansowym:  inwestycji kapitałowych w papiery wartościowe i instrumenty finansowe takie jak: obligacje skarbowe, komunalne i korporacyjne, jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych oraz akcje firm polskich i zagranicznych.  Od wielu lat, realizując strategię efektywnego zarządzania bieżącą płynnością, Fundacja jest również aktywnym uczestnikiem rynku depozytów bankowych.

Do 2008 r. przypadki korzystania przez Fundację z zewnętrznych źródeł finansowania były sporadyczne. Były to: środki z prywatyzacji  przekazane FNP przez Ministerstwo Skarbu Państwa w latach 2003-2004 (51,7 mln zł ), niewykorzystane środki z II Wspólnego Funduszu im. Marii Skłodowskiej-Curie, przekazane Fundacji w 2003 r. (461,4 tys. zł), darowizny 1% podatku dochodowego od osób fizycznych przekazywane przez darczyńców od 2004 r. oraz indywidualne darowizny na rzecz FNP.

W 2008 r. FNP została beneficjentem programów kluczowych Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka i docelowo otrzyma 100 mln euro na realizację nowych programów w latach 2008-2015. Oznacza to możliwość blisko trzykrotnego zwiększenia jej corocznych wydatków programowych finansowanych dotąd w przeważającej mierze z własnych środków.

Największy wpływ na kształtowanie się sytuacji finansowej fundacji na całym świecie ma zakres przyznawanych im zwolnień podatkowych. Praktyka przyznawania fundacjom zwolnień od podatku dochodowego stosowana jest obecnie powszechnie. Kwestię możliwości zwolnienia podatkowego inwestycji kapitałowych organizacji pozarządowych w Polsce reguluje Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych . Artykuł 17 ust 1e określa przedmiot zwolnień z podatku dochodowego, dotyczący podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w przepisie. Fundacja korzysta z powyższych zwolnień podatkowych, dostosowując do nich swoja strategię inwestycyjną.

Strategia ta opiera się na strukturze portfela skonstruowanej tak, aby minimum jego 50% stanowiły bezpieczne instrumenty finansowe  – głównie obligacje Skarbu Państwa, Bony Skarbowe,  jednostki uczestnictwa bezpiecznych funduszy inwestycyjnych i instrumenty rynku pieniężnego. Maksymalnie 50% portfela mogą stanowić bardziej opłacalne, ale też obarczone większym ryzykiem instrumenty – takie jak akcje i jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych. Kształt powyższej struktury portfela wynika z oczekiwanej, długoterminowej stopy zwrotu, która przy założeniu utrzymania poziomu wydatków programowych na poziomie  ok. 5% funduszy własnych rocznie i konieczności pokrycia kosztów działalności Fundacji, powinna – przy dodatkowym założeniu ochrony kapitałów własnych – wynosić minimum 8-9% rocznie skali roku.

Korzystając z doświadczeń zachodnich fundacji FNP dokonuje dywersyfikacji portfela, powierzając w zarządzanie znaczną część swoich aktywów finansowych kilku koncesjonowanym podmiotom uprawnionym do świadczenia usług zarządzania porfelem klienta na zlecenie (asset management).

Na koniec 2010 roku 85% aktywów finansowych FNP pozostawało w zarządzaniu zewnętrznym w 5 koncesjonowanych podmiotach. Ponadto Fundacja posiada część aktywów (głównie środki pochodzące z prywatyzacji jednoosobowych spółek Skarbu Państwa)  ulokowanych w długoterminowych obligacjach Skarbu Państwa, zakupionych bezpośrednio  na rachunek Fundacji.  Dynamika rynku powoduje konieczność stałej obserwacji zmian, porównywania wyników i poszukiwania nowych, najbardziej korzystnych rozwiązań dla  działalności inwestycyjnej Fundacji.  Najbliższe plany dotyczące zmian w strategii finansowej polegają na włączeniu do portfela FNP certyfikatów inwestycyjnych zamkniętych funduszy, pozwalających na zagospodarowanie nowych obszarów inwestycyjnych takich jak: fundusze venture capital, rynki wschodzące, surowcowe czy nieruchomości.

Wybór firm zarządzających aktywami Fundacji odbywa się w trybie postępowań konkursowych, organizowanych stosownie do aktualnych potrzeb inwestycyjnych Fundacji i rozstrzyganych przez Zarząd FNP. W chwili obecnej zdywersyfikowany portfel inwestycyjny FNP został skonstruowany tak, aby w optymalny sposób wykorzystać potencjał globalnych rynków finansowych. W ramach usługi asset management Fundacja współpracuje z następującymi firmami: Ipopema Asset Managment, ING Investment Managment S.A. i Skarbiec Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. FNP posiada także jednostki uczestnictwa funduszy otwartych należących do KBC TFI S.A. oraz Quercus TFI.

 

Artykuły:

Od 2007 roku Fundacja przyznaje Honorowe Odznaczenie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Wyróżnienie to otrzymać mogą osoby, które w szczególny sposób przyczyniły się do powstania Fundacji i jej rozwoju lub podjęły znaczące działania, wpływając na budowę dobrego imienia lub wizerunku Fundacji. Wniosek o przyznanie Odznaczenia złożyć mogą członkowie Rady i Zarządu Fundacji oraz jej pracownicy. Decyzję o przyznaniu wyróżnienia podejmuje Kapituła, w skład której wchodzą: Prezes Fundacji, Przewodniczący Rady Fundacji, przedstawiciel pracowników Fundacji oraz osoba delegowana przez Radę FNP.

Laureaci Honorowego Odznaczenia Fundacji na rzecz Nauki Polskiej

  1. prof. Maciej Władysław Grabski
  2. prof. Marian Grynberg
  3. prof. Witold Karczewski
  4. prof. Henryk Samsonowicz
  5. prof. Janusz Sławiński
  6. prof. Andrzej Zoll
  7. dr Konrad Buschbeck
  8. prof. Barbara Skarga
  9. prof. Lech Szczucki
  10. dr Jan Krzysztof Frąckowiak
  11. Krzysztof Michalski
  12. prof. Klaus Hahlbrock
  13. dr Ewa Ger
  14. dr Beate Konze-Thomas
  15. dr Tamara Kołakowska
  16. prof. Adam Sobiczewski

Regulamin Honorowego Odznaczenia FNP


Fundacja na rzecz Nauki Polskiej (FNP)

działa od 1991 roku. Jest pozarządową, apolityczną instytucją typu non profit, która realizuje misję wspierania nauki. Jest największym w Polsce pozabudżetowym źródłem finansowania nauki.

 

Statut Fundacji na rzecz Nauki Polskiej

 

Fundacja realizuje swoje cele statutowe poprzez:

  • wspieranie wybitnych uczonych i zespołów badawczych we wszystkich dziedzinach nauki,
  • wspomaganie innowacyjnych przedsięwzięć i komercjalizacji odkryć oraz wynalazków naukowych.

Zasady przyznawania wsparcia przez Fundację:

  • główna dewiza FNP: „wspierać najlepszych, aby mogli stać się jeszcze lepsi”,
  • wsparcie bezpośrednie – kierowane do uczonych i grup badawczych
  • tryb konkursu – wszystkie subwencje, nagrody i stypendia przyznawane są na zasadach konkursu,
  • metoda peer-review – ocena osiągnięć uczestników konkursów Fundacji przez naukowców,
  • doskonałość naukowa – najważniejsze kryterium decydujące o przyznaniu wsparcia
  • zasada „trudnego pieniądza” – wysoka selektywność w udzielaniu wsparcia we wszystkich programach, ścisłe procedury rozliczania przyznanych środków.

Fundacja w szczególny sposób dba także o przejrzystość i jawność swoich działań, uważając to za podstawę budowania zaufania społecznego zarówno do niej, jak i do całego sektora organizacji pozarządowych. Sprawozdania finansowe Fundacji badane są co roku przez renomowane firmy audytorskie. Obszerne sprawozdanie ze swej działalności Fundacja publikuje co roku w swoim Raporcie Rocznym dostępnym w biurze FNP oraz na stronie internetowej. Sprawozdania finansowe FNP przesyłane są do Krajowego Rejestru Sądowego oraz właściwych ministerstw.

Fundacja nie przyznaje subwencji na:

  • realizację zadań statutowych i uzupełnianie budżetu placówek naukowych;
  • dofinansowanie studiów wyższych, studiów doktoranckich i studiów podyplomowych;
  • organizowanie seminariów, konferencji, szkół letnich i studenckich wypraw naukowych;
  • dofinansowanie udziału w kursach i wyjazdach szkoleniowych;
  • publikowanie wyników badań, materiałów konferencyjnych i dofinansowanie czasopism (z wyjątkiem publikacji w systemie Open Access, których finansowanie dostępne jest w ramach niektórych programów);
  • uzupełnianie zasobów bibliotecznych i muzealnych;
  • zakupy wyposażenia o charakterze typowo dydaktycznym.

 

Zachęcamy Państwa do przyłączenia się do naszej misji!

Obecnie prowadzimy akcję na rzecz najzdolniejszych młodych naukowców – stypendystów programu START. Nasz program istnieje już od 26 lat. Abyśmy mogli dalej pomagać młodym ludziom w starcie ich kariery naukowej, potrzebujemy Państwa wsparcia.

Mogą Państwo pomóc młodym naukowcom, przekazując Fundacji na rzecz Nauki Polskiej 1% podatku dochodowego. Numer KRS Fundacji to: 0000109744.

Mogą Państwo również dołączyć do grona naszych Darczyńców, dokonując wpłaty online na rzecz młodych stypendystów programu START na stronie www.start.fnp.org.pl.

Numer konta bankowego Fundacji dla darowizn to: 06 1090 1870 0000 0001 3538 5719. Tytuł wpłaty: „Darowizna – program START”.

Otrzymane od naszych Darczyńców środki w całości przekazujemy młodym stypendystom, zaś wszystkie koszty administracyjne pokrywamy sami. W imieniu naszych laureatów serdecznie dziękujemy za okazane wsparcie!

 

Pobierz:

Oferta programowa FNP 

Wyzwania dla Fundacji na rzecz Nauki Polskiej na lata 2016-2020