Fundacja na rzecz Nauki Polskiej (FNP) rozstrzygnęła czwarty nabór w działaniu FIRST TEAM, którego celem jest wspieranie młodych naukowców w zakładaniu własnych zespołów badawczych i prowadzeniu innowacyjnych badań z potencjałem aplikacyjnym. Dofinansowanie w łącznej kwocie ponad 49 mln zł otrzyma 13 badaczy. Środki pochodzą z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). W drodze konkursu przyznała je Fundacja na rzecz Nauki Polskiej.
„Działanie FIRST TEAM stwarza młodym naukowcom i naukowczyniom możliwość realizacji w Polsce nowatorskich projektów badawczych, których rezultaty mogą prowadzić do powstania przełomowych rozwiązań. Realizacja tych projektów stanowi jednocześnie ważny krok na drodze do samodzielności naukowej i budowania własnego dorobku badawczego. Młodzi badacze dysponują ogromnym potencjałem, który chcemy rozwijać i skutecznie wykorzystywać w Polsce. Program sprzyja także współpracy nauki z gospodarką, umożliwiając wdrażanie wyników badań oraz rozwój innowacyjnych rozwiązań odpowiadających na potrzeby różnych sektorów.” mówi dr Maria Mosor, Zastępca Dyrektora ds. Działalności Programowej w Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.
Autorzy nagrodzonych projektów otrzymają do 4 mln zł na realizację badań, zatrudnienie członków zespołu badawczego czy zakup niezbędnej specjalistycznej aparatury.
Wyłonione projekty reprezentują szerokie spektrum przełomowych badań z zakresu m.in. inżynierii materiałowej, biomedycyny, mikroelektroniki oraz nowoczesnych technologii 3D. Wykorzystują one zaawansowane podejścia interdyscyplinarne, łącząc fizykę, biologię molekularną i sztuczną inteligencję. Wiele z nich posiada ogromny potencjał wdrożeniowy, a ich rezultaty znajdą zastosowanie w medycynie spersonalizowanej, zaawansowanej diagnostyce, nowoczesnych terapiach celowanych, a także w sektorze telekomunikacji 6G, lotnictwa i zrównoważonej bioprodukcji.
Do czwartego naboru zgłoszono 102 wnioski. Finansowanie przyznano projektom, które zostały najlepiej ocenione przez ekspertów w trakcie trzyetapowej procedury oceny projektów. Będą one realizowane na uniwersytetach oraz politechnikach, ale też w jednostkach PAN i w innych organizacjach badawczych. W każdym projekcie planowana jest współpraca z zagranicznym partnerem naukowym i krajowym partnerem gospodarczym.
Jeden z projektów, które otrzymały finansowanie, nosi tytuł „Opracowanie innowacyjnego preparatu profilaktycznego przeciwko Nosema ceranae i Nosema apis u pszczoły miodnej opierającego się o peptydy AMPs” i będzie realizowany na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu pod kierunkiem dr. hab. inż. Pawła Migdała. Nowatorski projekt naukowy stawia czoła nosemozie – groźnej chorobie
pszczół miodnych wywoływanej przez pasożytnicze mikrosporydia Nosema ceranae i Nosema apis, która potrafi doprowadzić do upadku całe rodziny pszczele. Ponieważ pasożyty te potrafią blokować naturalną odporność owadów, twórcy inicjatywy postanowili połączyć siły naturalnych peptydów obronnych AMPs. Opracowywany preparat ma działać wszechstronnie, niszcząc zarówno aktywne formy patogenu, jak i jego odporne przetrwalniki. Dzięki oparciu na substancjach naturalnie występujących w pszczelim organizmie, środek ma być w pełni bezpieczny i skuteczny, służąc zarówno jako profilaktyka, jak i weterynaryjny produkt leczniczy. Skuteczność innowacyjnej terapii zostanie zweryfikowana w ramach szczegółowych badań laboratoryjnych oraz testów terenowych w pasiekach, co stanowi istotny krok w kierunku nowoczesnej ochrony zapylaczy.
Inny projekt nosi tytuł „Model tissue-on-chip do badania zależności pomiędzy nowotworem trzustki a chorobami metabolicznymi – krok w stronę skuteczniejszej diagnostyki i terapii” i jego nadrzędnym celem jest stworzenie zaawansowanego, miniaturowego modelu ludzkich narządów, który pomoże zrozumieć, jak rak trzustki i cukrzyca wzajemnie na siebie wpływają. Gruczolakorak przewodowy trzustki (PDAC) to jeden z najgroźniejszych nowotworów, którego rozwój ściśle wiąże się z zaburzeniami metabolicznymi. Zależność ta ma charakter dwukierunkowy: problemy z gospodarką cukrową mogą zwiększać ryzyko zachorowania, a rozwijający się guz może wywoływać wtórną cukrzycę. Dotychczas naukowcy nie dysponowali narzędziami, które pozwalałyby szczegółowo badać te procesy w warunkach zbliżonych do ludzkiego organizmu. Aby to zmienić, dr inż. Patrycja Baranowska wraz z zespołem z Politechniki Warszawskiej wykorzystają technologię tissue-on-chip. Pozwala ona na hodowanie trójwymiarowych, żywych tkanek na miniaturowych czipach imitujących naturalne środowisko narządów. Nowy model połączy tkankę nowotworową oraz model wysp trzustkowych, co umożliwi precyzyjną obserwację „dialogu” między tymi chorobami. Projekt wpisuje się również w światowe trendy ograniczenia badań na zwierzętach na rzecz zaawansowanych modeli laboratoryjnych, tworząc unikalną platformę o ogromnym potencjale diagnostycznym i terapeutycznym."
Działanie FIRST TEAM jest jednym z instrumentów wsparcia oferowanych naukowcom przez FNP w ramach programu FENG, obok działań Proof of Concept, TEAM-NET czy Międzynarodowe Agendy Badawcze, które wspólnie budują ekosystem stymulujący rozwój nauki i gospodarki opartej na wiedzy w naszym kraju.
Lista wszystkich nagrodzonych projektów znajduje się na stronie internetowej Fundacji: www.fnp.org.pl.
Kontakt prasowy:
Agnieszka Kossakowska, Fundacja na rzecz Nauki Polskiej: tel. 695622886,
***
FIRST TEAM to inicjatywa skierowana do młodych naukowców (od 2 do 9 lat po doktoracie), niezależnie od narodowości, którzy chcą prowadzić w Polsce przełomowe badania naukowe. Dofinansowanie o łącznej wartości ponad 310 mln zł trafi w latach 2023-2029 do ok. 78 projektów. Finansowanie jednego projektu wynosi do 4 mln zł i może zostać przeznaczone na zbudowanie zespołu naukowego w Polsce i realizację przełomowych badań o znaczeniu aplikacyjnym, a także rozwijanie współpracy z biznesem i ośrodkami badawczymi z całego świata. Działanie FIRST TEAM jest finansowane z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki.
***
Fundacja na rzecz Nauki Polskiej istnieje od 1991 r. i jest niezależną, samofinansującą się instytucją pozarządową typu non-profit, która realizuje misję wspierania nauki. Do statutowych celów FNP należą: wspieranie wybitnych naukowców i zespołów badawczych i działanie na rzecz transferu osiągnięć naukowych do praktyki gospodarczej. Fundacja realizuje je poprzez przyznawanie indywidualnych nagród i stypendiów dla naukowców, przyznawanie subwencji na wdrażanie osiągnięć naukowych do praktyki gospodarczej, inne formy wspierania ważnych przedsięwzięć służących nauce (jak np.: programy wydawnicze, konferencje). Fundacja angażuje się także we wspieranie międzynarodowej współpracy naukowej oraz zwiększanie samodzielności naukowej młodego pokolenia uczonych.