Fundacja na rzecz Nauki Polskiej (FNP) rozstrzygnęła trzeci nabór w działaniu FIRST TEAM, którego celem jest wspieranie młodych naukowców w zakładaniu własnych zespołów badawczych i prowadzeniu innowacyjnych badań z potencjałem aplikacyjnym. Dofinansowanie w łącznej kwocie ponad 47 mln zł otrzyma 12 badaczy. Środki pochodzą z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). W drodze konkursu przyznała je Fundacja na rzecz Nauki Polskiej.
„Działanie FIRST TEAM pozwala młodym, ambitnym badaczom zrobić kluczowy krok w kierunku samodzielności naukowej. Chcemy, by najlepsi młodzi naukowcy mogli rozwijać swoje pomysły w Polsce i prowadzić badania, których wyniki pozwolą na stworzenie przełomowych rozwiązań i innowacji” – mówi dr Maria Mosor, kierowniczka Zespołu ds. Koordynacji Programów w Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.
Autorzy nagrodzonych projektów otrzymają do 4 mln zł na realizację badań, zatrudnienie członków zespołu badawczego czy zakup niezbędnej specjalistycznej aparatury.
Wyłonione w najnowszym naborze projekty dotyczą m.in. badań z zakresu chemii fizycznej, fotoniki, energetyki czy biologii i wykorzystują zaawansowane technologie oparte na uczeniu maszynowym. Wiele z nich ma potencjał wdrożeniowy, a ich rezultaty będą mogły znaleźć zastosowanie m.in. w medycynie spersonalizowanej i przyczynić się do rozwoju zrównoważonych, inteligentnych technologii w sektorze energetycznym, chemicznym, bioprodukcyjnym czy medycznym.
Do trzeciego naboru zgłoszono 92 wnioski. Finansowanie przyznano projektom, które zostały najlepiej ocenione przez ekspertów w trakcie trzyetapowej procedury oceny projektów. Będą one realizowane na uniwersytetach oraz w jednostkach PAN, ale też na politechnikach i w innych organizacjach badawczych. W każdym projekcie planowana jest współpraca z zagranicznym partnerem naukowym i krajowym partnerem gospodarczym.
Jeden z projektów, które otrzymały finansowanie, nosi tytuł „EcoCool: Ekologiczne rozwiązanie chłodzenia półprzewodnikowego o podwójnym zastosowaniu” i będzie realizowany na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie pod kierunkiem dra Tarasa Parashchuka. Projekt wspiera rozwój zielonych technologii. Jego celem jest opracowanie nowej klasy wydajnych i trwałych termoelektrycznych modułów chłodniczych, które znajdą zastosowanie w urządzeniach potrzebujących systemów chłodzenia, jak np. klimatyzatory, komputery, czy pojazdy elektryczne. Kluczowa przewaga rozwiązań opracowywanych przez zespół dra Parashchuka polega na unikalnej technologii wytwarzania (jednostopniowe spiekanie), która znacząco obniży koszty produkcji i zwiększy trwałość urządzeń. Ponadto dzięki zastosowaniu materiałów nowej generacji (termoelektryczne materiały chalkogenkowe, pozbawione toksycznych lub deficytowych pierwiastków), opracowane moduły będą przyjazne środowisku, bezobsługowe i całkowicie bezemisyjne.
„Wyniki EcoCool znajdą zastosowanie tam, gdzie liczy się energooszczędność, miniaturyzacja, niezawodność i ekologiczny charakter rozwiązań chłodniczych” – zapowiada dr Taras Parashchuk.
Inny projekt nosi tytuł „5'HAK – nowa, oparta na małych RNA technologia przeciwko wirusom RNA o ujemnej polarności genomu” i jego nadrzędnym celem jest opracowanie nowej klasy leków przeciwko pandemicznym i sezonowym wirusom grypy, jak również patogennym bunyawirusom, przenoszonym przez komary, kleszcze lub małe ssaki.
„Według danych WHO i CDC, pandemia świńskiej grypy z 2009 roku doprowadziła do 0.7–1.4 miliarda zachorowań i blisko 0.6 miliona zgonów, a sezonowa grypa powoduje corocznie 3–5 milionów zachorowań i 0.3–0.6 miliona zgonów. Z kolei łączna ilość infekcji patogennymi bunyawirusami oscyluje globalnie wokół 0.5–1.0 miliona, a śmiertelność u osób hospitalizowanych sięga, zależnie od wirusa, 20–50%. Głównym powodem jest niski poziom wyszczepienia społeczeństwa i niedostateczna skuteczność dostępnych leków. Mój projekt wychodzi naprzeciw tym problemom – mówi dr Piotr Gerlach, główny wykonawca projektu z Międzynarodowego Instytutu Mechanizmów i Maszyn Molekularnych PAN.
Działanie FIRST TEAM jest jednym z instrumentów wsparcia oferowanych naukowcom przez FNP w ramach programu FENG, obok działań Proof of Concept, TEAM-NET czy Międzynarodowe Agendy Badawcze, które wspólnie budują ekosystem stymulujący rozwój nauki i gospodarki opartej na wiedzy w naszym kraju.
Lista wszystkich nagrodzonych projektów znajduje się na stronie internetowej Fundacji: tutaj.
Kontakt prasowy:
Dominika Wojtysiak-Łańska, Fundacja na rzecz Nauki Polskiej: tel. 698 931 944,
FIRST TEAM to inicjatywa skierowana do młodych naukowców (od 2 do 9 lat po doktoracie), niezależnie od narodowości, którzy chcą prowadzić w Polsce przełomowe badania naukowe. Dofinansowanie o łącznej wartości ponad 310 mln zł trafi w latach 2023-2029 do ok. 78 projektów. Finansowanie jednego projektu wynosi do 4 mln zł i może zostać przeznaczone na zbudowanie zespołu naukowego w Polsce i realizację przełomowych badań o znaczeniu aplikacyjnym, a także rozwijanie współpracy z biznesem i ośrodkami badawczymi z całego świata. Działanie FIRST TEAM jest finansowane z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki.
