Trzy polsko-ukraińskie projekty naukowe zostały nagrodzone w piątym konkursie w programie DLA UKRAINY organizowanym przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej. Każdy projekt otrzymał finansowanie w wysokości ponad 268 tys. zł.
Celem programu DLA UKRAINY jest wsparcie uczonych z Ukrainy i Polski w nawiązywaniu współpracy i wspólnej realizacji projektów z zakresu nauk humanistycznych i społecznych o znaczeniu istotnym dla obu krajów.
Laureatami piątego konkursu zostali:
- dr Małgorzata Łukianow (Uniwersytet Warszawski) i dr Kristina But (Uniwersytet Kijowski im. Borysa Hrinczenki), które będą realizować projekt pt. „Powstawanie pamięci: wczesne oddolne upamiętnienia i cyfrowy aktywizm w Ukrainie czasu wojny”. Jego celem jest zbadanie, jak mieszkańcy Ukrainy tworzą własne sposoby upamiętniania wojny, zarówno w przestrzeni publicznej, jak i w internecie. Autorki chcą sprawdzić, jak takie praktyki nie tylko oddają cześć ofiarom, ale także stają się formą budowania społecznej odporności. Analiza obejmuje okres od pierwszych dni inwazji, ze szczególnym uwzględnieniem skutków zbrodni w Buczy i Irpieniu, aż po trzecią rocznicę wojny. Dzięki temu projekt wpisuje się w szersze debaty nad pamięcią zbiorową i rolą cyfrowego uczestnictwa w strefach konfliktu, ukazując oddolne praktyki pamięci jako ważny aspekt społeczeństwa obywatelskiego.
- prof. dr hab. Maciej Serowaniec (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) i dr Volodymyr Venher (Uniwersytet Narodowy „Akademia Kijowsko-Mohylańska” (NaUKMA)), którzy będą realizować projekt pt. „Reforma służby parlamentarnej na rzecz lepszego zarządzania i integracji europejskiej: studium porównawcze Ukrainy i Polski”. Celem projektu jest przeprowadzenie badań porównawczych dotyczących funkcjonowania zaplecza administracyjnego i eksperckiego parlamentów w Polsce i w Ukrainie. Efektem analiz będzie wypracowanie rozwiązań, które pozwolą parlamentom działać w sposób nowoczesny, przejrzysty i skuteczny – z korzyścią zarówno dla obywateli, jak i dla jakości procesu legislacyjnego.
- dr Tomasz Kosiek (Uniwersytet Rzeszowski) i dr Tina Polek (Kijowska Szkoła Ekonomiczna), którzy w ramach projektu pt. „Zmiana klimatu na pograniczu polsko-ukraińskim: codzienne strategie i (nie)odporność w perspektywie antropologicznej” zbadają doświadczenia i praktyki lokalnych społeczności pogranicza polsko-ukraińskiego w obliczu kryzysu klimatycznego. Autorzy skoncentrują się strategiach adaptacyjnych mieszkańców, analizując codzienne formy oddolnej ekologii – od ochrony źródeł wody po zapobieganie zabudowie terenów zalewowych. Badania etnograficzne i porównawcze pozwolą zrozumieć, jak różne systemy polityczne i gospodarcze kształtują lokalne działania proekologiczne. Rezultatem projektu będzie pogłębienie wiedzy o sposobach radzenia sobie ze zmianami klimatu oraz wskazanie dróg ekologicznej integracji Ukrainy z Unią Europejską.
Piąty konkurs w programie DLA UKRAINY był prowadzony od 10 maja 2025 do 2 czerwca 2025. Do konkursu zgłoszono 19 projektów. Po ocenie formalnej do oceny merytorycznej, prowadzonej przez międzynarodowy panel ekspertów, zakwalifikowało się 15 wniosków. Każdy nagrodzony projekt otrzymał po 268 800 zł na okres 12 miesięcy. Budżet obejmuje zarówno środki na pokrycie wynagrodzenia, jak i kosztów związanych z prowadzeniem badań.
Więcej informacji o programie DLA UKRAINY
