Waloryzacja odpadów pokopalnianych z wykorzystaniem mineralizacji CO2 dla zrównoważonego budownictwa (RE-mission)

Nowe oblicze betonu – zrównoważone budownictwo dzięki odpadom pokopalnianym

Beton przenika niemal każdy aspekt współczesnej architektury – od prywatnych domów po szklano-betonowe wieżowce przecinające miejskie horyzonty. Kryje się w nim jednak poważny problem: cement, jego kluczowy składnik, odpowiada za blisko 9% światowych emisji CO₂. To właśnie ta sprzeczność – niezbędność i szkodliwość w jednym – stała się motorem badań dr inż. Adriana Chajca, który szuka dla branży budowlanej rozwiązań na miarę wyzwań klimatycznych.

Obiecujące wyniki jego prac nie umknęły uwadze ekspertów: naukowiec został zakwalifikowany do programu grantowego PRIME, realizowanego przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). Program ten wspiera naukowców gotowych przekuć laboratoryjne odkrycia w realne zastosowania rynkowe. Dr Chajec wziął udział w pierwszej edycji PRIME wraz z doświadczonym zespołem: dr inż. Tomaszem Marciniszynem pełniącym rolę Opiekuna Transferu Technologii oraz Pawłem Żebrowskim jako Liderem Biznesowym – wspólnie rozwijają teraz kompetencje, które pozwolą im wyprowadzić badania poza mury uczelni.

W centrum prac dr inż. Adriana Chajca znajduje się wykorzystanie odpadów z kamieniołomów, które w wielu regionach stanowią poważne zagrożenie środowiskowe i społeczne. Materiał ten – wzbogacony w procesie mineralizacji CO₂ – zyskuje nowe właściwości i staje się wartościowym zamiennikiem cementu w mieszankach betonowych. Dzięki temu można ograniczyć zużycie cementu, nie rezygnując z bezpieczeństwa i trwałości konstrukcji.

Zastosowana przez badacza metoda, choć znana w branży naukowej, do tej pory wykorzystywana była głównie w kontekście proszków z recyklingu starego betonu. Wyniki badań zespołu kierowanego przez dr Chajca okazały się znaczące – pokazały, że odpady pokopalniane mogą być modyfikatorem spoiwa w betonie, zachowując jego parametry techniczne wymagane w nowoczesnym budownictwie. Mają również wymiar interdyscyplinarny – łączą inżynierię materiałową, gospodarkę o obiegu zamkniętym oraz analizę wpływu społecznego innowacji. Ich celem jest nie tylko rozwój technologii, ale również znalezienie praktycznych odpowiedzi na pytania: jak ograniczyć emisję gazów cieplarnianych, jak zagospodarować odpady w sposób bezpieczny.

Jak sam naukowiec zauważa: „W Polsce mamy ogromną ilość odpadów po obróbce kamienia. Chcemy nadać im drugie życie – nie tylko je utylizować, ale wykorzystać w czymś trwałym i użytecznym, jak beton. Dziś odpady to nie śmieci – to zasób. Trzeba tylko znaleźć sposób, jak go bezpiecznie i opłacalnie wykorzystać.”

*** 

PRIME to jedyny w Polsce „szyty na miarę”  program akceleracyjny transferu wiedzy i technologii dla naukowców i ich organizacji badawczych, oferujący wsparcie indywidualnej ścieżki komercjalizacji innowacyjnych produktów. Program daje możliwość zarówno rozwoju kompetencji (m.in. szkolenia), jak i zdobycia praktycznych umiejętności (m.in. rozmowy z potencjalnymi odbiorcami). Dla autorów najlepszych pomysłów przewidziane jest zindywidualizowane wsparcie na wdrożenie wybranej ścieżki komercjalizacji. Projekt PRIME jest finansowany z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (#FENG). Projekt realizuje Fundacja na rzecz Nauki Polskiej (#FNP).