Od odpadów do chemikaliów platformowych (ChemPlat)

Z mikroorganizmami w przyszłość – jak odpady stają się surowcem

Codziennie korzystamy z przedmiotów, które powstają z ropy naftowej – od smartfonów, przez farby po wszelkiego rodzaju produkty codziennego użytku. Ale co, jeśli zamiast paliw kopalnych moglibyśmy wykorzystywać to, co zazwyczaj wyrzucamy do kosza? Prof. Piotr Oleśkowicz-Popiel pokazuje, że jest to możliwe, zamieniając odpady w surowce przyszłości. Naukowiec jest uczestnikiem pierwszej edycji programu PRIME – programu wsparcia komercjalizacji nauki, realizowanego przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej ze środków pochodzących z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). Prof. Oleśkowicz-Popiel i jego zespół:  Łukasz Łowiński (Opiekun Transferu Technologii) oraz dr Filip Brodowski (Lider Biznesowy) w ramach projektu PRIME będą rozwijać kompetencje w zakresie wdrożenia i komercjalizacji prowadzonych badań.

Badania realizowane pod kierunkiem prof. Piotra Oleśkowicza-Popiela koncentrują się na opracowaniu biotechnologii, która pozwala przetwarzać bioodpady z przemysłu spożywczego lub frakcję organiczną odpadów komunalnych w średniołańcuchowe kwasy karboksylowe – związki chemiczne o szerokim gospodarczym i przemysłowym zastosowaniu. To właśnie one mogą stać się składnikami kosmetyków, dodatków smakowo-zapachowych, pasz wspierających dobrostan zwierząt, a także pełnić rolę prekursorów biopaliw lotniczych czy innych produktów dla szeroko rozumianego przemysłu chemicznego. Naukowiec jest przekonany, że: „Zastosowanie mikroorganizmów jest wręcz nieograniczone – obecnie mogą stać się podstawą dla nowej, zrównoważonej chemii będącej podstawą silnej i niezależnej biogospodarki.”

Podstawą opracowywanej technologii są mieszane kultury mikroorganizmów – nie pojedyncze szczepy, lecz całe społeczności, które dzięki swojej współpracy potrafią przetwarzać odpady w związki chemiczne o zwiększonej wartości rynkowej. Proces, zwany wydłużaniem łańcucha karboksylowego, jeszcze dekadę temu był niemal nieznany. Dziś, dzięki intensywnym badaniom, udało się go opanować na tyle, aby myśleć o wyjściu poza laboratorium i przeniesieniu do skali przemysłowej.

Innowacja ta jest odpowiedzią na jedno z najważniejszych wyzwań współczesności – potrzebę ograniczenia emisji CO₂ i odejścia od paliw kopalnych. Wpisuje się ona w ideę gospodarki o obiegu zamkniętym, pokazując, że odpady mogą stać się pełnowartościowym surowcem, a biotechnologia i współdziałanie mikroorganizmów mogą stanowić fundament przemysłu przyszłości. Jak prof. Piotr Oleśkowicz-Popiel dodaje: „Każda innowacja potrzebuje solidnych badań podstawowych. To one pozwalają tworzyć rozwiązania, które naprawdę mają przyszłość. To droga od ciekawości do realnej zmiany.”

*** 

PRIME to jedyny w Polsce „szyty na miarę”  program akceleracyjny transferu wiedzy i technologii dla naukowców i ich organizacji badawczych, oferujący wsparcie indywidualnej ścieżki komercjalizacji innowacyjnych produktów. Program daje możliwość zarówno rozwoju kompetencji (m.in. szkolenia), jak i zdobycia praktycznych umiejętności (m.in. rozmowy z potencjalnymi odbiorcami). Dla autorów najlepszych pomysłów przewidziane jest zindywidualizowane wsparcie na wdrożenie wybranej ścieżki komercjalizacji. Projekt PRIME jest finansowany z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (#FENG). Projekt realizuje Fundacja na rzecz Nauki Polskiej (#FNP).