START

Wybitni młodzi naukowcy i wybitne młode naukowczynie ze znaczącymi sukcesami naukowymi, którzy/które:

• mają dorobek udokumentowany publikacjami (artykuły w uznanych czasopismach naukowych lub książki naukowe);
• spełniają jeden z poniższych warunków:
  • są doktorantami/doktorantkami w Polsce,
  • są doktorami/doktorkami pracującymi naukowo w Polsce,
  • wykonują prace badawcze lub rozwojowe w polskiej instytucji (obok instytucji naukowych, takich jak uczelnie i instytuty badawcze, mogą to być inne podmioty, np. komercyjne lub non-profit, które w swoich celach statutowych mają badania naukowe lub prace badawczo-rozwojowe [B+R])
• w roku składania wniosku mają nie więcej niż 30 lat (liczy się rok urodzenia, a nie data dzienna). Limit wieku może zostać przedłużony w następujących przypadkach:
  • z tytułu urodzenia lub przysposobienia dziecka:
    • w przypadku kobiet, które urodziły dziecko, o jeden rok na każe dziecko, bez względu na datę jego urodzenia;
    • osób każdej płci, które przysposobiły dziecko, o jeden rok na każde dziecko, niezależnie od daty jego przysposobienia,
  • z tytułu przerwy w pracy naukowej (maksymalnie o dwa lata):
    • o jeden rok z tytułu wszystkich udokumentowanych przerw w prowadzeniu badań naukowych, trwających łącznie nie krócej niż 12 miesięcy;
    • o dwa lata z tytułu wszystkich udokumentowanych przerw w prowadzeniu badań naukowych, trwających łącznie nie krócej niż 24 miesiące.

Wyróżnienie najzdolniejszych młodych badaczy i badaczek oraz zachęcenie ich do dalszego rozwoju naukowego poprzez zapewnienie dodatkowego wsparcia w prowadzeniu działalności badawczej.

Fundacja przyznaje również wyróżnienia wybitnym kandydatom/kandydatkom, których osiągnięcia badawcze zostały najwyżej ocenione przez recenzentów/recenzentki w czterech obszarach dziedzinowych: nauk humanistycznych i społecznych, przyrodniczych i medycznych, ścisłych i technicznych oraz nauk chemicznych i o materiałach. 

Stypendia tych osób są finansowane ze środków uzyskanych przez Fundację z wpłat na działalność organizacji pożytku publicznego (1,5% odpisu od podatku dochodowego od osób fizycznych). Stypendia wyróżnionych laureatów są powiększone: w poprzedniej edycji konkursu wynosiły 38 000 zł.

Wnioski składane do konkursu START będą również rozpatrywane w konkursie o stypendium im. prof. Barbary Skargi, przyznawane jednej osobie w danej edycji za badania, które wyróżniają się odważnym przekraczaniem granic między różnymi dziedzinami nauki, otwierają nowe perspektywy badawcze i tworzą nowe wartości w nauce. Stypendium tej osoby zostanie podwyższone do 38 000 zł.

Od 2022 r. w ramach programu START przyznawane jest stypendium z wyróżnieniem im. prof. Wacława Szybalskiego, które otrzymać może wybitna młoda osoba prowadząca badania w dziedzinach nauki uprawianych przez Fundatora, czyli biotechnologii, genetyce lub biologii molekularnej. Wyróżnienie zostało ustanowione dzięki zapisowi testamentowemu prof. Wacława Szybalskiego.

W ramach programu START został również utworzony Fundusz im. prof. Adama Sobiczewskiego. Jego celem jest dofinansowanie wybranych stypendiów najwyżej ocenionych wniosków z dziedzin bliskich zainteresowaniom Fundatora – fizyką teoretyczną, matematyką i astronomią.

W konkursie oceniana jest przede wszystkim jakość i oryginalność dotychczasowego dorobku naukowego kandydatki/kandydata oraz jej/jego najważniejsze osiągnięcie badawcze.

Wnioski oceniane są w kilkuetapowej procedurze, opisanej szczegółowo w Instrukcji przygotowania wniosku. Oceny dokonują zewnętrzni eksperci/eksperci i recenzenci/recenzentki, a ostateczną decyzję o przyznaniu stypendium podejmuje Zarząd Fundacji i zatwierdza ją Rada FNP.

Wnioskodawcami w konkursie mogą być instytucje kształcące kandydatów/kandydatki lub instytucje, w których kandydaci/kandydatki wykonują pracę o charakterze naukowym.

Wniosek o stypendium START składany do konkursu powinien być podpisany – w przypadku uczelni – przez jej rektora(kę)/prorektora(kę), a w przypadku innego podmiotu – przez kierownika(czkę) tego podmiotu lub osobę upoważnioną do jego reprezentacji.

Nabór do konkursu START 2027 odbędzie się za pomocą nowego systemu elektronicznego https://wnioski2023.fnp.org.pl/.

Aktualnie można złożyć formularz wniosku podpisany podpisami elektronicznymi (zaufanym lub kwalifikowanym) lub odręcznie. Nie można łączyć podpisu odręcznego i elektronicznego na jednym formularzu wniosku. Można natomiast stosować inne typy podpisów na załącznikach. Podpisane wnioski należy wgrać do systemu https://wnioski2023.fnp.org.pl/. Jeżeli wniosek został podpisany odręcznie należy dodatkowo dostarczyć go lub wysłać do siedziby Fundacji na adres: Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, ul. I. Krasickiego 20/22, 02-611 Warszawa. Nie ma obowiązku dostarczania papierowej kopii wniosków podpisanych elektronicznie.

Przed rozpoczęciem wypełniania wniosku należy zapoznać się z Regulaminem programu START oraz z Instrukcją przygotowania wniosku (dokumenty dostępne w Plikach do pobrania).

Uwaga! W 2027 roku wprowadziliśmy kilka istotnych zmian formalnych dotyczących przygotowania wniosku, m.in. jednolity szablon CV oraz wytyczne redakcyjne. Prosimy o dokładne zapoznanie się z instrukcją i przestrzeganie zawartych w niej wymagań.

Dzięki porozumieniu zawartemu przez FNP z Radą Spotkań z Laureatami Nagrody Nobla w Lindau (Nobelpreisträgertagungen in Lindau), wskazani przez Fundację stypendyści/stypendystki programu START mogą uczestniczyć w corocznym spotkaniu młodych badaczek/badaczy z całego świata z noblistami. Koszty ich udziału pokrywają organizatorzy oraz Fundacja.

Od 2004 roku stypendia START są finansowane ze środków przekazanych Fundacji na podstawie ustawy prywatyzacyjnej z 2000 roku. Na mocy tej ustawy 2% środków z prywatyzacji jednoosobowych spółek Skarbu Państwa było przekazywane w latach 2003-2004 na majątek Fundacji. Po zmianie ustawy adresatem 2% środków uzyskiwanych w dalszych etapach prywatyzacji został nieistniejący już Komitet Badań Naukowych.

Kolejnymi źródłami finansowania stypendiów są darowizny przekazywane przez prywatnych i instytucjonalnych darczyńców, a także wpłaty 1,5% podatku dochodowego. 

Partnerem programu START w edycji 2026 jest Fundacja TVN.